नमस्कार! आज आपण अशा एका कंपनीबद्दल बोलणार आहोत, जिचा वापर तुम्ही दररोज करता, पण कदाचित तुम्हाला तिचं नाव माहीत नसेल. तुम्ही जेव्हा झोमॅटोवर ऑर्डर देता किंवा नेटफ्लिक्सचं सबस्क्रिप्शन घेता, तेव्हा पडद्यामागे जे काम करतं, ते म्हणजे Razorpay.
तुम्ही-आम्ही जेव्हा दुकानात स्कॅन करतो, ते झालं ‘B2C’ पेमेंट. पण एखाद्या स्टार्टअपला किंवा छोट्या बिझनेसला जेव्हा हजारो ग्राहकांकडून पैसे घ्यायचे असतात, तेव्हा त्यांना लागतो तो पेमेंट गेटवे. २०१४ च्या आसपास, जर तुम्हाला एखादा छोटा ऑनलाईन बिझनेस सुरू करायचा असेल आणि ग्राहकांकडून पैसे घ्यायचे असतील, तर ती एक डोकेदुखी होती. बँकांच्या चकरा मारणं, शेकडो कागदपत्रं आणि ‘पेमेंट गेटवे’ सुरू व्हायला कित्येक आठवडे लागायचे. हर्षिल आणि शशांकला स्वतःच्या एका प्रोजेक्टसाठी पेमेंट गेटवे हवा होता, पण त्यांना तो मिळाला नाही. तिथेच त्यांना समजलं— समस्या मोठी आहे, म्हणजे संधीही मोठी आहे!
आयआयटी रुरकीतून बाहेर पडलेल्या हर्षिल माथुर आणि शशांक कुमार यांनी ही समस्या सोडवायची ठरवलं. सुरुवातीला या दोन मित्रांना जवळपास १०० बँकांनी नकार दिला. कोणालाच या दोन मुलांच्या आयडियावर विश्वास नव्हता. पण त्यांनी हार मानली नाही. त्यांनी एक असा प्लॅटफॉर्म बनवला जो इतका साधा होता की, अवघ्या काही तासांत कोणताही छोटा बिझनेस डिजिटल पेमेंट स्वीकारायला सुरुवात करू शकत होता. जिथे बँकांचे फॉर्म भरण्यात आठवडे जायचे, तिथे Razorpay ने एका दिवसात काम केलं.
Razorpay ने काय केलं? त्यांनी तंत्रज्ञान इतकं सोपं केलं की कोडिंग न येणारा माणूसही त्यांच्या सेवा वापरू लागला. त्यांनी ‘कमी फी’ आणि ‘फास्ट सर्व्हिस’वर भर दिला. जेव्हा छोटे व्यावसायिक Razorpay कडे वळले, तेव्हा मोठ्या कंपन्यांनाही त्यांचं महत्त्व कळलं. जेव्हा नोटाबंदी झाली आणि डिजिटल इंडियाची लाट आली, तेव्हा Razorpay आधीच तयार होतं.
आज झोमॅटो, स्विगीपासून ते तुमच्या गल्लीतल्या स्टार्टअपपर्यंत सगळेजण Razorpay वापरत आहेत. आज ते फक्त पेमेंट्स नाही, तर बिझनेस बँकिंग आणि पेरोलमध्येही नंबर १ आहेत. ८ लाखांहून अधिक व्यवसाय आज Razorpay मुळे आपला धंदा ऑनलाईन चालवत आहेत. ही कंपनी आता फक्त भारतात नाही, तर जागतिक स्तरावर आपला ठसा उमटवत आहे. २०२५ पर्यंत या कंपनीचं मूल्य चक्क ७.५ अब्ज डॉलर्स (सुमारे ६०,००० कोटी रुपये) इतकं झालंय!
Razorpay ची ही कहाणी आपल्याला शिकवते की— “मैदानात कितीही मोठे खेळाडू असले, तरी जर तुमच्याकडे लोकांच्या समस्या सोडवणारी एखादी साधी पण प्रभावी आयडिया असेल, तर तुम्हाला कोणीही रोखू शकत नाही!”
तुम्ही तुमच्या बिझनेससाठी कोणतं पेमेंट गेटवे वापरता? कमेंट्समध्ये सांगा! आणि अशाच दमदार बिझनेस स्टोरीजसाठी ‘नवी अर्थक्रांती’ला फॉलो नक्की करा.
Leave a Reply