नवी अर्थक्रांती

Tag: स्टार्टअप

  • स्टार्टअपच्या अनिश्चिततेला सामोरे जाण्याचे 5 मार्ग

    स्टार्टअपच्या अनिश्चिततेला सामोरे जाण्याचे 5 मार्ग

    आपली स्वतःची कंपनी सुरु करणे हे प्रत्येकाचे स्वप्न असते. पण हि काल्पनिक कल्पना जेव्हा नाहीशी होते, तेव्हा तुमच्या लक्षात येते की तुमच्या आयुष्यात स्टार्टअपविषयी किती अनिश्चितता आहे. कोणत्याही स्टार्टअपमध्ये एक अलिखित आणि महत्वपूर्ण जोखीम आहे अनिश्चितता. तुम्ही वास्तविक वाढ आणि स्वातंत्र्यासाठी सामान्य नोकरीला सोडता; म्हणजेच निश्चिततेचा व्यापार करता. कार्यालयीन नोकऱ्यांमधून लोकांना जे मिळते ते स्थिर पगाराच्या चेक आणि फ्री कॉफीपेक्षा बरेच काही आहे. आणि ते म्हणजे ही निश्चिततेची भावना आहे. ज्यामध्ये जीवन, कार्य आणि वित्त व्यवस्थित आणि निश्चित आहे.

    व्यावसायिक जीवनशैलीतील जोखीम पूर्णपणे स्वीकारण्यासाठी तुम्हाला निश्चितता सोडावी लागेल. ही जीवनशैली रोलर-कोस्टर सारखी असेल. तार्किकदृष्ट्या, हे जाणून घेणे सोपे आहे. पण भावनिकदृष्ट्या पाहिल्यास, उद्योजकाच्या आयुष्यात खूप चढ-उतार येतात. तणाव, निराशा येते आणि प्रेरणा कमी होते आणि हे होणे अपरिहार्य आहे.

    म्हणूनच स्टार्टअपच्या अनिश्चिततेला सामोरे जाण्याचे 5 मार्ग खाली आहेत:

    1. सकाळचा नित्यक्रम नेटाने पाळा 

    सकाळची दिनचर्या सुरू करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. एक स्थिर आणि रोज नित्याने करता येण्याजोगी दिनचर्या असणे महत्त्वाचे आहे. ही दिनचर्या तुमचे मन केंद्रित करते आणि तुम्हाला तुमच्या दिवसासाठी आनंदी राहण्यास मदत करते. ज्यामुळे तुम्ही तुमचा व्यवसाय व्यवस्थापित करू शकता आणि तुम्हाला हवे ते करू शकता. जेव्हा व्यवसाय स्वतःचा असतो तेव्हा कोणीही तुमचा बॉस नाही आणि कोणीही तुम्हाला काय करावे हे सांगत नाही. त्यामुळे दिवसाची सुरवात पूर्णक्षमतेने करणे हे उत्पादनक्षम ते पूर्णपणे गोंधळलेल्या दिवसांचे मिश्रण हाताळण्यास मदत करते. यामुळे तुम्ही स्वत:ला थोडी स्थिरता देऊ शकता. मनाच्या त्या शांत स्टेज वर पोहचण्यासाठी ध्यानाची गरज आहे.

    Habits For Successful Businessman

    2. उच्च कार्यक्षमता असलेल्या पुस्तकांसाठी वेळ काढा

    प्रत्येकाला आयुष्यात पुढं जाण्यासाठी प्रेरणा आवश्यक असते. उद्योजकांना ती थोड्या जास्त प्रमाणात लागते. इतर व्यावसायिकांसोबत बोला, त्यांना पुस्तकांविषयी विचारा. अशी पुस्तके वाचणे हे तुमच्या मानसिकतेसाठी आणि तुमच्या विचार करण्याच्या पद्धतीसाठी अविश्वसनीय गोष्ट ठरेल. बरीच पुस्तके हि तुम्हाला उद्दिष्टांसाठी उत्साहित आणि प्रोत्साहित ठेवतात. तुम्हाला आश्चर्य वाटेल की एखाद्याच्या प्रवासातील त्रास, तो सहन करण्याची क्षमता ऐकून आणि त्याने संकटांवर ज्या प्रमाणे मात केली हे ऐकून आणखी ऊर्जा मिळाल्यासारखे वाटेल.

    Habits For Successful Businessman

    3. तुमच्या आठवड्याचं कामकाज शेड्युल करा

    ऑफिस जॉब करता असताना आठवड्याचं कामकाज शेड्युल केलेलं असतं. कंपनीतील प्रत्येकजण एका किंवा दुसर्‍या मीटिंगसाठी तुमचा वेळ मागत असताना दिसतो. निरर्थक बैठका हे देखील काही लोकांचे नोकर्‍या सोडण्याचे कारण आहे. तुमची स्वतःची स्टार्टअप असल्यावर या निरर्थक मिटिंग संपून जातील. यामुळे कॅलेंडर कसे भरायचे हे तुमच्या हातात असेल. रविवारची संध्याकाळ हि तुमच्या आठवड्याच्या मिटिंग ठरवण्यासाठी असावी. आठवड्याभरात दररोज मोठ्या कामांचे  नियोजन करा. अशा प्रकारे काम केल्यास तुम्ही नेहमी जागरूक असता की तुम्ही कशावर काम केले पाहिजे आणि तुम्ही ट्रॅकवर रहता.

    Habits For Successful Businessman

    4. व्यायामशाळेत जा

    हा खरोखर एक अत्यंत असा योग्य सकाळच्या नित्यक्रमाचा भाग आहे आणि त्याचे फायदे भरपूर आहेत. व्यायामामुळे चिंता आणि तणाव दूर होण्यास मदत होते. तुमच्या व्यवसायातील निराशा दूर करण्याचा यापेक्षा चांगला मार्ग नाही. तुम्ही दररोज व्यायाम केल्यावर तुमचे शरीर आणि मन अधिक आरामशीर होईल. जेव्हा उद्योजक होण्याच्या तणावाचा प्रश्न येतो तेव्हा व्यायाम हि एक गरज आहे. यामुळे तुम्ही मानसिक आणि शारीरिकदृष्ट्या तंदुरुस्त राहता.

    Habits For Successful Businessman

    5. कृतज्ञ व्हा

    कृतज्ञता ही एक चांगली गोष्ट आहे. कृतज्ञतेची भावना हि नेहमी माणसाला नम्र ठेवते. तसेच व्यवसाय वाढत असताना होणाऱ्या वेदना, मनाची चलबिचल यावर आराम मिळवण्याचा सर्वात जलद मार्ग आहे. कृतज्ञतेमुळे शंका आणि अनिश्चितता वेदनांमधून जात असताना किंवा काही चुकीचे होत आहे असे दिसते तेव्हा अनेक गोष्टीतून मार्ग निघतो.

    कृतज्ञता माणसाला प्रगतीच्या नव्या मार्गाला घेऊन जाते. कृतज्ञतेमुळे अनेक माणसे जोडली जातात. ज्याचा तुमच्या व्यवसायामध्ये खूप फायदा होतो. त्यामुळं मानसिक तणावापासून लांब राहून माणसं जोडण्यासाठी नेहमी कृतज्ञ असावं.

    Habits For Successful Businessman

    तुम्हाला आजचा लेख कसा वाटला हे कंमेंट मध्ये नक्की सांगा आणि हा लेख आवडला असेल तर लाईक करा आणि नवी अर्थक्रांतीच्या चॅनेलला आताच subscribe करा.

    आणखी वाचा

  • 7 चुका ज्या तुम्ही तुमच्या स्टार्टअपमध्ये टाळल्या पाहिजेत

    7 चुका ज्या तुम्ही तुमच्या स्टार्टअपमध्ये टाळल्या पाहिजेत

    राष्ट्रांच्या विकास प्रक्रियेला गती देण्याचे खरे साधन म्हणून उद्योजकता जगभर ओळखली जाते. खरे तर जगातील कोणतीही अर्थव्यवस्था उद्योजकांशिवाय तग धरू शकत नाही. मग इतके असूनही अनेक उद्योजक अयशस्वी का होतात? का अनेक उद्योजकांच्या कल्पना अयशस्वी का ठरतात? 70% व्यवसाय त्यांच्या स्थापनेचे दुसरे वर्ष संपण्यापूर्वी अयशस्वी होतात.

    उद्योजक हे फक्त नाव एखाद्याला यशस्वी बनवते असे नाही, तर एखादी व्यक्ती त्याचा व्यवसाय कसा चालवतो यावर सगळ्या गोष्टी अवलंबून असतात. “उद्योजक” ही पदवी धारण केल्याने एखाद्याच्या खिशात डॉलरची भर पडत नाही. तुमच्याकडून जे आवश्यक आहे ते तुम्ही न केल्यास, तुम्ही व्यवसायाच्या जगात यशस्वी होणे जवळजवळ अशक्य होईल.

    म्हणूनच तुमच्या स्टार्ट-अप व्यवसायात टाळण्याच्या सात चुका खाली दिलेल्या आहेत:

    1. कुटुंबातील अकुशल सदस्य किंवा मित्राला कामावर घेऊ नका

    “व्यवसायात कुणीही कुणाचा भाऊ नसतो” अशी एक जुनी म्हण आहे. तुम्ही तुमचा व्यवसाय सुरू करताना, हे तत्वज्ञान तुम्हाला चांगले समजले पाहिजे; तुमच्या कुटुंबातील सदस्य किंवा मित्राकडे आवश्यक कौशल्य नसल्यास, त्याला कामावर घेऊ नका.

    कौशल्याशिवाय इतर अनावश्यक हातांना कामावर ठेवणे ही व्यावसायिक जगामध्ये एक त्रुटी आहे. तुम्ही तुमच्या कुटुंबातील अकुशल सदस्य किंवा मित्राला कामावर ठेवू इच्छित असल्यास, निदान व्यवसायाच्या बाल्यावस्थेत तरी ते करू नका. व्यवसायाच्या पौगंडावस्थेतही, तुम्हाला तुमच्या अकुशल मित्राला किंवा नातेवाईकाला आत आणण्यापूर्वी योग्यरित्या प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे.

    “यशस्वी नोकरीचे रहस्य हे आहे: ज्या लोकांना जग बदलायचे आहे त्यांना शोधा.” – मार्क बेनिऑफ

    2. तुमच्या व्यवसायाकडे कधीही बँक म्हणून पाहू नका

    7-mistakes-to-avoid-in-startup-business

    यशस्वी उद्योजक ते आहेत जे त्यांच्या व्यवसायाला किंवा उपक्रमाकडे बँक म्हणून नव्हे तर समस्या सोडवण्याचे माध्यम म्हणून पाहतात. ते सहसा ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर हसू आणण्याच्या दृष्टीकोनातून एक किंवा दुसरी समस्या सोडवण्याच्या मार्गांचा विचार करतात. यातून पैसे कसा काढायचा याचा नाही. त्यामुळेच ते त्यांच्या कारकिर्दीची यशोगाथा बनवू शकतात.

    यशस्वी उद्योजक बनण्याची आकांक्षा बाळगणार्‍या व्यक्तीने समस्या सोडवण्याचे एक माध्यम म्हणून व्यवसाय उपक्रमाकडे पाहणे आवश्यक आहे. ही मानसिकता उद्योजकाच्या आयुष्यात खूप मोठा बदल घडवून आणते.

    3. आवश्यक असेल तेव्हा प्रश्न विचारा

    Mistakes- avoid-in-startup-business

    जेव्हा एखादी समस्या उद्भवते तेव्हा खांदे उचलण्याऐवजी किंवा असुरक्षितता दर्शविण्यास घाबरण्याऐवजी, यशस्वी होण्याची आकांक्षा बाळगणारा उद्योजक हा त्याच्या आधी घडलेल्या उद्योजकांना प्रश्न विचारतो. अर्थात, या लोकांनी भूतकाळात अशाच चुका केल्या असतात, धडा घेतलेला असतो आणि आता ते यातून पुढे आलेले असतात.

    कन्फ्यूशियसच्या मते, “ज्याने प्रश्न विचारला तो एक मिनिटासाठी मूर्ख आहे, जो माणूस विचारत नाही तो आयुष्यभरासाठी मूर्ख आहे.” प्रत्येक व्यवसाय मालकासाठी सुवर्ण नियम लक्षात ठेवा: “स्वतःला तुमच्या ग्राहकांच्या जागी ठेवा. तुम्ही ग्राहकांना खूप वेळ वाट पाहायला लावल्यास, त्यांना जवळचे स्टोअर सापडेलच. पण एकदा गेलेला ग्राहक पुन्हा येणार नाही.”

    4. तुम्ही जे देऊ शकत नाही, त्याचे वचन देऊ नका

    7-mistakes-to-avoid-in-startup-business

    जेव्हा ग्राहकांना कळते की तुम्ही विश्वासार्ह नाही, तेव्हा ते तुमच्याकडून खरेदी करण्यासाठी परत येत नाहीत. ग्राहकांचा विश्वास हाच तुमच्या व्यवसायाचा पाया आहे. तुम्ही जर ग्राहकांना सांगितलेली एखादी गोष्ट पूर्ण करू शकला नाहीत, तर ते पुन्हा तुमच्यावर विश्वास ठेवणार नाहीत. त्यांना पाहिजे ती वस्तू देण्यासाठी भरपूर व्यावसायिक आहेत. यामुळे ग्राहकाशी वचनबद्ध होताना तेच वचन द्या, जे तुम्ही पूर्ण करू शकाल.

    5. मार्केटिंगकडे दुर्लक्ष करणे:

    तुमच्या उत्पादनाबद्दल किंवा सेवेबद्दल लोकांना माहिती नसेल तर तुम्ही यशस्वी होऊ शकणार नाही. प्रभावी मार्केटिंग योजनेचा विकास करा आणि तुमच्या लक्ष्यित प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी विविध मार्केटिंग चॅनेल वापरा. मार्केटिंगवर पैसा खर्च करताना कंजूषपणा करू नका. उलट त्यातून जास्तीत जास्त ग्राहकांपर्यंत पोहोचून विक्री कशी वाढवता येईल याकडे लक्ष असू द्या..

    6. व्यवसायाच्या संधींसाठी बाजार संशोधन आणि शोध कधीही थांबवू नका

    7-mistakes-to-avoid-in-startup-business

    सततच्या जीवघेण्या स्पर्धेच्या तोंडावर, यशस्वी होण्याची आकांक्षा बाळगणाऱ्या उद्योजकाने कल्पना किंवा व्यवसायाच्या संधींसाठी बाजार संशोधन आणि शोध कधीही थांबवू नये. कारण ज्या क्षणी तो हे करायचा थांबतो, त्याची उत्पादने किंवा व्यवसाय करण्याची पद्धत ही जुनी फॅशन बनते. त्यामुळे सतत नवीन गोष्टींचा पाठपुरावा करत चला.

    आपल्या स्पर्धकांची उत्पादने आणि जाहिराती पाहून, एक व्यावसायिकाने आपण कोठे कमी पडतो हे पाहून त्या जागा भरल्या पाहिजेत. नवीन व्यवसाय कल्पना अंमलात आणणे किंवा सध्याच्या कल्पनांमध्ये सुधारणा करणे, हे आजच्या वेगवान व्यवसायाच्या वातावरणात उद्योजकांच्या यशासाठी अत्यंत महत्वाचे आहे.

    7. तुमच्या व्यवसायाच्या विकासासाठी महत्त्वाच्या नसलेल्या गोष्टी करणे टाळा

    mistakes-to-avoid-in-startup-

    एक उद्योजक ज्याला, त्याला काय हवं आहे हे माहित आहे, तो ध्येय साध्य करण्यासाठी उद्दिष्टांची मालिका सेट करतो. एकाच वेळी बर्‍याच गोष्टींमध्ये गुंतणे ही व्यावसायिक जगामधील एक त्रुटी आहे. ती उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी, व्यावसायिकाने तेच केले पाहिजे जे त्याच्यासाठी महत्वाचे आहे.

    त्याच्या व्यवसायाच्या अस्तित्वाच्या आणि विकासाच्या अनुषंगाने महत्वाच्या नसलेल्या गोष्टी त्याने करू नयेत म्हणून, त्याने त्याची उद्दिष्टे लिहून ठेवली पाहिजेत आणि त्याला प्रथम, द्वितीय, तृतीय, अशा कोणत्या क्रमाने काम करायचे आहे ते ठरवले पाहिजे. उद्योजक एलोन मस्क म्हणाले, “जेव्हा लोकांना लक्ष्य काय आहे आणि का हे माहित असते तेव्हा ते अधिक चांगले कार्य करतात.” जर तुम्हाला यशस्वी उद्योजक व्हायचे असेल तर फक्त वरील सूचनांचे पालन करा.

    तुम्हाला आजचा लेख कसा वाटला हे कंमेंट मध्ये नक्की सांगा आणि हा लेख आवडला असेल तर लाईक करा.

    आणखी वाचा

  • तुम्ही भंगार म्हणून जे फेकून देता, त्यातून ‘तो’ महिन्याला लाखो रुपये कमावतो – प्रमोद सुसरे

    तुम्ही भंगार म्हणून जे फेकून देता, त्यातून ‘तो’ महिन्याला लाखो रुपये कमावतो – प्रमोद सुसरे

    आज माणूस शिक्षणाने खूप मोठा झाला. वाढणार्‍या ज्ञानाने माणसाला वस्तू वापरून झाली की, टाकून द्यायची हेही शिकवलं. पण या टाकून दिलेल्या वस्तूपासून पुन्हा आपण काहीतरी चांगलं उपयोगी बनवू शकतो हे पाहायला त्याला वेळ कुठे आहे? त्याने झालं काय? भंगार वाढलं आणि समस्या निर्माण झाली या भंगाराचं काय करायचं? पण म्हणतात ना प्रत्येक समस्येला त्याचा उपाय असतोच, तसा त्या टाकाऊ भंगाराच्या समस्येवर उपाय काढला तो अहमदनगरमधील पढेगावच्या प्रमोद सुसरे या 29 वर्षीय तरुणाने.

    वडील वीटभट्टीवर कामाला. घरी एकरभर शेती आणि त्यावर चालणारे कुटुंब. प्रमोद दहावीपर्यंत शिकला, अभ्यासात जेमतेमच हुशार होता. समोर ध्येय काही नव्हते, पण दहावीला चांगले मार्क मिळाले आणि सायन्सला प्रवेश मिळाला. बारावीला मार्क कमी मिळाले, पण नशिबाने सीईटीच्या मार्कांच्या जोरावर प्रमोदने इंजीनियरिंगला ऍडमिशन घ्यायचं ठरलं. पण त्यासाठी फी भरायला पैसे नव्हते. प्रमोदला डिप्लोमाला टाकले गेले.

    कुटुंबाला मदत होईल म्हणून तो शिकता शिकता पार्ट टाईम जॉब करू लागला. महिना 8000 रुपये पगार त्याला मिळत होता. त्यात फी आणि इतर खर्च भागवून तो घरी देखील पैसे पाठवत होता. तिथे त्याच्या क्रिएटिव्ह आयडियाचा फायदा त्याच्या मॅनेजरला होत होता आणि प्रमोदला मिळत होता, तो तुटपुंजा पगार. मनात खूप वेळा विचार आला, की नोकरी सोडून व्यवसाय चालू करावा, पण घर प्रमोदच्या पगारावर चालायचं. यामुळे तो हे धाडस करू शकत नव्हता. माणूस कशाचेही सोंग आणू शकतो, पण पैशाचे सोंग कधीही आणता येत नाही. शेवटी त्याने निर्णय घेतला, नोकरी करत करत व्यवसाय करायचा.

    एके दिवशी कंपनीकडून त्याला चीनला जायची संधी मिळाली. चीनमध्ये त्याने पहिले की, तिथे लोक ड्रम आणि टायर वापरून अतिशय सुंदर फर्निचर देखील फर्निचर बनवत आहेत. त्याने विचार केला, ते बनवू शकतात, तर आपण का नाही? तो ज्या कारखान्यात काम करायचा तिथे अनेकदा ड्रम वगैरे तिथल्या रद्दीत जाताना बघायचा. किलोने घेतल्यास स्वस्तात मिळत असल्याने टायरपासून खुर्ची, टेबल तयार करायचं ठरलं.

    turns scrap into swanky furniture

    मग काय, प्रमोदने स्वस्त किंमतीत काही टायर आणि ड्रम विकत घेतले आणि ड्रिल मशीनसह उर्वरित वस्तू सेकंड हँडच्या दुकानातून मिळवून काम सुरू केले. ऑफिसमधून आल्यावर दररोज चार ते पाच तास फर्निचर बनवू लागला.

    १८ ऑक्टोबर २०१८ रोजी त्याने एक दुकान भाड्याने घेतलं आणि तेथे तो काम करू लागला. दिवसभर नोकरी आणि रात्रभर व्यवसाय असा त्याचा दिनक्रम चालू होता. पहिल्या ३ महिन्यांत फक्त २ ऑर्डर मिळाल्या. त्यानंतर त्याला पुण्यातल्या एका कॅफेमध्ये म्युझिकल थिमवर फर्निचर करायची ऑर्डर मिळाली. नोकरी करत-करत इतक्या कौशल्यानं त्याने ती ऑर्डर पूर्ण केली कि, त्या फर्निचरची चर्चा सर्वत्र होऊ लागली. यानंतर त्याच्या ऑर्डर हळूहळू वाढत गेल्या. मार्केटमधून चांगला प्रतिसाद मिळू लागला. टायरसोबतच गाड्यांचे भंगारातील पार्ट तो फर्निचर बनवण्यासाठी वापरू लागला. टाकाऊपासून टिकाऊ आणि पर्यावरणपूरक वस्तू बनवू लागला. मुंबईतील एक मोठी ऑर्डर पूर्ण केल्यावर आपण एका ऑर्डरमधून आपल्याला जॉबमधून वर्षभरात मिळणाऱ्या पैशाइतके पैसे कमावतो हे त्याच्या डोक्यात बसले आणि त्याने ऑक्टोबर 2019 मध्ये जॉब सोडला आणि पूर्ण वेळ व्यवसायासाठी दिला. दोन मुलं कामावर ठेवली.

    The Scrap King

    कोरोना काळात जेव्हा ऑर्डर मिळत नव्हते, तेव्हा त्याने सॅनिटायझर डिस्पेंसर मशीन, कोविड हॉस्पिटलसाठी बेड बनवण्याचे काम केले. 200-300 हॉस्पिटल बेड त्याने बनवले आणि विकलेसुद्धा.

    आज प्रमोद ड्रम, टायर, जुन्या गाड्यांचं भंगार यांपासून हॉटेल, रेस्टॉरंट, बार, गार्डन यांच्यासाठी फर्निचर तयार करतो. त्याच्याकडे १४ कामगार कामाला आहेत. नोकरी सोडली तर, घर कसं चालणार या विवंचनेपासून सुरू झालेला प्रमोदचा प्रवास आज महिन्याला दहा ते पंधरा ऑर्डरपर्यंत गेला आहे.

    2021 12 31

    एक ऑर्डर ५० हजार ते एक लाखपर्यंत उत्पन्न देते. आतापर्यंत त्याने २० हुन अधिक हॉटेल्स आणि कॅफेसाठी फर्निचर बनवले आहे. पुणे, मुंबई, सातारा, नाशिक, सांगली इतकंच नव्हे, तर चेन्नई, हैदराबाद, गुजरात, दिल्ली इथपर्यंत प्रमोदच्या ऑर्डर पोचल्या आहेत. मार्च २०२१ मध्ये त्याने पहिली इंटरनॅशनल ऑर्डर मिळवली, साऊथ आफ्रिकेहून. तीही तितक्याच सचोटीने पूर्ण केली. आज तो अमेरिकेसारख्या देशामध्ये देखील आपला व्यवसाय पसरवण्याची स्वप्न बघत आहे. त्यासाठी प्रयत्न करत आहे.

    पुढच्या वर्षी टर्नओव्हर दोन कोटी होईल हे विश्वासाने सांगणारा प्रमोद आपल्याला हेच शिकवतो की, तुमच्याकडे जर कल्पना असेल आणि ती कल्पना सत्यात उतरवण्याचे कौशल्य, आत्मविश्वास आणि प्रयत्नांची पराकाष्ठा करण्याची क्षमता असेल, तर यश मिळणारच.

    हा लेख व्हिडिओमध्ये पहा
  • तुमच्या व्यवसायासाठी Hero Product कसे निवडावे?

    तुमच्या व्यवसायासाठी Hero Product कसे निवडावे?

    मित्रांनो, आपल्याकडं Release होणाऱ्या ज्या Big Budget Films आहेत त्या एवढ्या का चालतात? त्यांच्या गाण्यामुळे? त्यांच्या Story मुळे? की त्यात असणाऱ्या Villains मुळे? मी म्हणतो Commercial Films मध्ये या सगळ्या गोष्टी महत्त्वाच्या असतातच, पण त्यातही एक गोष्ट सर्वात महत्त्वाची असते ती म्हणजे त्या Film मध्ये असलेला “Hero”.

    बरेचजण या Hero ला पाहूनच Film बघायला येत असतात. Hero च असतात, ज्यामुळे या Films कोट्यावधींची कमाई करतात. शेवटी film Industry सुद्धा एक मोठी Business Industry आहे. कोणतीही Film करण्याआधी त्याला लागणारे पैसे, त्यातून मिळणारे पैसे याचे सगळे आराखडे आधी बांधले जातात आणि मगच Final Decisions घेतले जातात. आता हीच Same गोष्ट आपण नेहमीचा Business करताना सुद्धा वापरतो. एखादं Product तयार करताना त्याला लागणारे पैसे, त्यातून मिळणारे पैसे याचे सगळे आराखडे आधी बांधले जातात, पण आपण एक गोष्ट विसरतो आणि ती म्हणजे आपल्या “Hero” ला निवडण्याची!

    कोणत्याही Business साठी त्याचं Hero Product किंवा Hero Service ही खूप महत्त्वाची असते. Hero Product हे तुमच्या Brand Value ला तुमच्या Customer पर्यंत पोहचवण्याचे काम करते, तर काही वेळेस तुमच्या Brand ला Value सुद्धा देते. Hero Product चा सेल हा इतर Products पेक्षा नेहमी जास्त असतो. हे Product म्हणजे तुमच्या Business ची एक प्रकारे Identity च असते असं समजा हवं तर!

    आता पहा उदाहरण म्हणून आपण Apple ला घेऊया. Apple चं Hero Product कोणतं आहे हे मी काही वेगळं सांगायची गरज नाही, अर्थात Iphone. म्हणजे असं नाही की Apple चे इतर Products हे चांगले नाहीत, पण Apple ला जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहचवलं ते Iphone नेच. Apple च्या या Iphone ची Craze इतकी आहे की काही लोकांना हेही माहिती नाही की या Iphone बनवणाऱ्या कंपनीचं नाव Apple आहे. ते Iphone लाच एक स्वतंत्र कंपनी मानतात. कंपनीचा बराचसा Profit हा Hero Product चं कमावून देतो. 

    कोणतही Hero Product बनवणं हे काही सोप्पं काम नाहीये. ते बनवताना वेगवेगळ्या गोष्टी लक्षात घ्याव्या लागतात. त्या कोणत्या आहेत ते आता पाहूया.

    १. तुम्हाला आपल्या Customer पर्यंत कोणता Message पोहोचवायचा आहे?

    जर तुम्हाला एक Iconic Product बनवायचं असेल, तर आधी तुम्हाला ते Product कसं असणार आहे याचा व्यवस्थित विचार करावा लागेल. त्या Product मधून Customer ला नक्की काय Message गेला पाहिजे याचा विचार केला पाहिजे. जसं की Apple आपलं Product बनवताना एक गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवतो आणि ती म्हणजे आपले Product हे Customer ला नेहमी Highest Quality Serve करतील. आता ही झाली Apple ची Value आणि Apple चा Message. आता तुम्ही ठरवा की तुम्हाला काय वाटतं आपलं Product खरेदी केल्यावर Customer पर्यंत काय Message गेला पाहिजे ते. 

    २. Problem चं Solution द्या

    कोणतंही Product आपण का खरेदी करतो? तर आपल्या एखाद्या Problem वरचं Solution त्या Product मुळे मिळत असतं म्हणून. Market मध्ये असे अनेक Products असतील जे एखादा प्रॉब्लेम Solve करत असतील, पण प्रॉब्लेम पूर्णपणे Solve करणं आणि अर्धवट Solve करणं यात फरक आहे ना! तर तुमचं जे Product आहे ते या प्रॉब्लेमला पूर्णपणे Solve करतंय का याकडे तुम्ही लक्ष द्यायला हवं, तरंच ते Normal Product वरून Hero Product बनेल.

    ३. एकच Product निवडा

    जर तुमची Already Product Lineup असेल, तर साहजिक आहे की, तुम्हाला असं वाटेल की यातले सगळेच Product Hero Product बनवावे. पण थांबा, इथंच सगळेजण फसतात. मला सांगा एखाद्या Picture मध्ये एकदम सगळे Hero  घेतले तर चालेल का? नाही ना? काही Side Actors पाहिजे, एखादा Villain पाहिजे, तरंच प्रॉपर मसाला तयार होऊन तो Picture हिट होईल.

    ४. Critical Thinking

    आधी सांगितल्याप्रमाणे Hero ला उभा करणं काही सोप्पं नाही. त्यासाठी मार्केटचा नीट अभ्यास, आपल्या Product चा Detail अभ्यास यांसारख्या बारीक सारीक गोष्टींवर लक्ष देऊन काम केलं, तर तरंच तुमच्या Hero च्या Entry Scene ला टाळ्या शिट्ट्या वाजतील. हे Critical Thinking करताना तुम्ही Design, Manufacturing Packaging, On-boarding, User Experience, Post-Purchase Customer Service, Terms and conditions, Contracts या सगळ्या गोष्टी लक्षात ठेवायला पाहिजेत.

    तर मित्रांनो Hero Product म्हणजे काय? ते बनवताना तुम्ही कोणकोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवायला पाहिजेत. हे सगळं तुम्हाला समजलं असेलच.आता अजिबात वेळ घालवू नका… लगेच तुमची प्रॉडक्ट लाईनअप चेक करायला घ्या… आणि त्यातून तुमचं Hero Product निवडून त्यानुसार मार्केटिंग करा…

  • Angel Investors: स्टार्टअपसाठी एक शक्तिशाली संसाधन

    Angel Investors: स्टार्टअपसाठी एक शक्तिशाली संसाधन

    Angel Investors म्हणजे अशी लोकं ज्यांच्याकडे भरपूर पैसे असतात आणि ते सुरुवातीच्या काळात नवउद्योजकांना पैशांचा पुरवठा करतात. बँक, एफडी, सोने अशा पारंपारिक आणि तुलनेने कमी रिटर्न्स देणाऱ्या गुंतवणूक पर्यायांऐवजी ते भरभक्कम परतावा मिळेल अशा पर्यायांच्या शोधात असतात. 

    बिझनेस सुरु करताना नव्या उद्योजकाकडे सुरुवातीला फायनान्ससाठी तीन पर्याय असतात – मित्र, कुटुंबीय किंवा बँका. जेव्हा तुमच्या डोक्यात बिझनेसची फक्त आयडिया असते, तेव्हा त्यात १००% जोखीम ही असतेच. त्यामुळे बँका आणि इतर मोठे गुंतवणूकदार अशा बिझनेसमध्ये पैसे गुंतवण्यास कचरतात. अशा वेळी अँजेल इन्व्हेस्टर्स हा चांगला पर्याय आहे. अँजेल म्हणजे देवदूत. गरजेच्या वेळी धावून येणारे गुंतवणूकदार म्हणून अँजेल इन्व्हेस्टर्स.

    Angel Investors गुंतवलेल्या पैशांच्या बदल्यात त्यांना कंपनीत भागीदारी म्हणजेच शेअर्स द्यावे लागतात. त्यांनी केलेल्या गुंतवणुकीवर चांगला परतावा मिळावा अशी त्यांची अपेक्षा असते. या Angel Investors चा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे या लोकांचं नेटवर्क फार मोठं असतं आणि फायदा उद्योजकांना करून घेता येतो. आणि दुसरा फायदा म्हणजे बँकेसारखे इथे हप्ते भरण्याची गरज नाही. कारण त्यांनी शेअर्स घेतलेले असतात, त्यामुळे जर व्यवसाय वाढला तर त्यांचा फायदाच होतो आणि जर व्यवसाय बुडाला तर त्यांचा तोटा. म्हणजेच त्यांचेही पैसे बुडतात.

    साधारणत: ते उद्योगाच्या विविध पैलूंची व आंत्रप्रिन्युअर्सची माहिती आदी बाबींचा तपास घेतात. याला ड्यू डिलिजेन्स असे म्हणतात. सर्वसाधारणपणे गुंतवणूकदार अशा कंपनीकडे बघतात जिच्याकडे ग्राहक पुनःपुन्हा येतील किंवा उत्पन्न चांगले मिळू शकते, चांगले मार्जिन्स असतील, उत्पादन वैशिष्ट्यपूर्ण असेल. अँजेल इन्व्हेस्टमेंट ही एक ‘हाय रिस्क, हाय रिटर्न’ गुंतवणूक आहे. जगातील Angel Investors ना अपेक्षित फायदा मिळ्ण्याचे ५० टक्क्यांहून कमी आहे.

    जवळपास ५ ते ७ वर्षांत जेव्हा उद्योग नफा कमावू लागतो आणि उद्योगास भांडवल गोळा करण्यासाठी आपले शेअर्स काढतो तेव्हा एंजल इन्व्हेस्टरला व्यवसायात भागीदारीनुसार शेअर्स मिळतात. मग त्याला वाटले तर ते शेअर्स तो विकू शकतो किंवा नव्या व्यवसायात विकू शकतो.

    नवीन काही शिकायला मिळालं ना? अहो मग लेख लाईक आणि शेअर करा की. आणि यापुढील लेख वाचण्यासाठी चॅनेलसुद्धा लगेच सबस्क्राईब करा.

    हाच लेख युट्युबवर पाहण्यासाठी

    आणखी वाचा

  • Pivot स्टार्टअपसाठी : यशस्वी होण्यासाठी महत्त्वाची पायरी

    Pivot स्टार्टअपसाठी : यशस्वी होण्यासाठी महत्त्वाची पायरी

    Pivot – सोमवारची सकाळ, दरवेळेस प्रमाणे सुरेशला याही सोमवारी एका महत्त्वाच्या Meeting साठी जायला उशीर झालेला आहे. सुरेश गाडी काढतो आणि रोजच्या रस्त्याने निघतो, पण जाता जाता अलीकडेच त्याच्या लक्षात येतं की Traffic मुळे आपल्याला पोहचायला खूप वेळ लागेल. काय करावं काही सुचत नसतं. Traffic मध्ये थांबलो तर उशीर होणार हे फिक्स आणि उशिरा पोहचलो, तर डील ब्रेक होणार हे फिक्स! अशा द्विधा मनःस्थितीत असताना सुरेशला अचानक लक्षात येतं की अलीकडूनच एक छोटा रस्ता आहे. ठरवलेल्या रस्त्याने जाण्यापेक्षा इकडून गेलं तर ते जास्त फायद्याचं ठरेल. सुरेश लगेच गाडीचा Reverse Gear टाकतो, शक्य होईल तितक्या लवकर गंतव्य ठिकाणी पोहचतो, Meeting होते आणि शेवटी डील पक्की होते.

    स्टार्टअप विश्वच्या लेखात हे काय? असा प्रश्न आता तुम्हाला पडला असेल. जरा धीर धरा तुमच्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरे तुम्हाला हळूहळू मिळतीलच. मित्रांनो, व्यवसाय आणि आपलं रोजचं जगणं काही वेगवेगळं नाही हे आत्तापर्यंत आपण अनेक लेखांत वेगवेगळ्या उदाहरणांसोबत पाहिलं. आता वरच्या उदाहरणाप्रमाणे सुरेशला एका महत्त्वाच्या कामाच्या वेळेस नेमका अडथळा आला. आपलं काम आता होईल का? या चिंतेत असतानाच त्याने ठरवलेल्या रोजच्या मार्गाने जाण्याऐवजी एक वेगळा मार्ग निवडला आणि शेवटी तो ते काम करण्यात यशस्वी झाला. सुरेशच्या जीवनात जे काही घडलं तेच आता आपण एका स्टार्टअप फाउंडरच्या संदर्भात पाहूया.

    एक फाउंडर अनेक दिवसांच्या प्रयत्नानंतर आपला स्टार्टअप उभा करतो. त्यासाठी लागणारे पैसे, टीम हे सगळं तो व्यवस्थितरीत्या Manage करतो. सगळं होतं कामाला सुरुवात होते, पण पाहिजे तेवढा Profit त्याला त्यातून मिळत नाही. खूप विचार करून शेवटी तो ठरवतो की स्टार्टअपची ही आयडिया Scrap करून आपण एका नव्या कल्पनेवर काम सुरु करूया. ठरवलेल्या गोष्टीतला तोटा लक्षात घेऊन ती गोष्ट सोडून नफा मिळवून देणाऱ्या गोष्टीवर काम सुरु करण्यालाच स्टार्टअप विश्वात Pivot असं म्हणतात.   

    Pivot हे कोणत्याही बाबतीत असू शकतं म्हणजे दरवेळेस असं नाही की एखादी पूर्ण कल्पनाच बदलणं म्हणजे Pivot करणं. त्यामध्ये सुद्धा वेगवेगळे प्रकार आहेत ते कोणकोणते ते पण आपण जरा पाहूया.

    Pivot चे प्रकार

    Eric Ries या अमेरिकन उद्योजकाने Lean Startup या पुस्तकात Pivot चे दहा प्रकार सांगितले आहेत.

    Zoom-in : समजा तुमचं एक Product आहे. त्या Product मध्ये खूप सारे Features आहेत, पण User Reports नुसार तुमच्या लक्षात आलं की, यापैकी एकाच Feature चा वापर मोठ्या प्रमाणात होतोय. मग तुम्ही ठरवता की सगळे Feature ठेवण्यापेक्षा फक्त एकाच Feature वर Focus करूया आणि तेच तुमचं Final Product बनतं. याच Process ला Zoom-in Pivot असं म्हणतात.

    Zoom-out : Zoom-In Pivot च्या अगदी विरुद्ध Process म्हणजे Zoom-Out Pivot. यात सुरुवातीला तुमच्या Product मध्ये एकच Feature असतं, पण हळू हळू तुम्ही त्यात वेगेवगळे Features Add करता आणि तेच तुमचं Main Product बनतं.

    Customer segment pivot : तुमचं Product हे त्या लोकांना आवडतंय ज्यांना तुम्ही Target केलेलंच नाही, मग अशा वेळेस करणार काय? तर तुमचा जो Target Audience आहे तो बदलणं गरजेचं आहे म्हणजे Customer Segment Pivot करणं गरजेचं आहे जेणेकरून तुमचा Profit वाढेल.

    Customer Need Pivot : तुम्ही बनवलेलं तुमचं Dream Product हे Customer ला आवडेलच याची काही Gurantee नसते. आणि Customer ला पाहिजे असलेल्या गोष्टी तुम्ही Provide करत नसाल, तर Profit चा आणि तुमचा कधी संबंधच येणार नाही. मग अशावेळी काय करणार तर Customer च्या गरजेनुसार तुम्ही तुमचं Product बदलू शकता म्हणजेच Customer Need Pivot करू शकता.

    Platform Pivot : App ला वेबसाईटमध्ये Convert करणं किंवा याउलट वेबसाईटला App मध्ये Convert करणं या गोष्टी त्यामध्ये येतात. यामध्ये तुम्ही तुमच्या Product चा Platform च Change करत असता. 

    या महत्त्वाच्या पाच प्रकारांसोबत Pivot चे आणखी काही प्रकार आहेत. जसं की Business Architecture , Value Capture, Engine of Growth, Channel आणि Technology Pivot.

    Pivot म्हणजे काय? त्याचे प्रकार कोणकोणते? हे आपण पाहिलं. आता ही Term आपण एका उदाहरणाने समजून घेऊया.

    Burbn या Location Based Check-in App विषयी तुम्ही कधी ऐकलं आहे का? कसं काय ऐकणार सुरुवातीच्या काळातच त्यांनी Pivot केलं आणि ते Photo-Video Posting, Comments, Like, Share च्या दुनियेत शिरले In Short Social Media Platform म्हणून त्यांची कंपनी उदयास आली सुरुवातीच्या काळातच तोट्यात असणारी ही कंपनी आता अख्ख्या जगभरात Profitable असणाऱ्या कंपन्यांमध्ये चौथ्या क्रमांकावर आहे. ही Profitable कंपनी म्हणजे Instagram. Instagram सारख्या अशा अनेक कंपन्या आहेत ज्यांना सुरुवातीच्या काळात अपयशाचा सामना करावा लागला, पण वेळेवर Pivot केल्याने त्या नंतरच्या काळात तितक्याच यशस्वीसुद्धा ठरल्या.

    तर मित्रांनो आजचा हा स्टार्टअप विश्वाचा लेख तुम्हाला कसा वाटला हे आम्हाला Comment मध्ये नक्की सांगा. तुम्हाला आवडला असेल तर जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत जरूर पोहचवा आणि अशाच माहितीपूर्ण आणि Interesting गोष्टींसाठी नवी अर्थक्रांतीच्या दररोज वेबसाईटला भेट देत चला.

    हा लेख विडीयो मध्ये पहा
  • स्टार्टअपसाठी फंडिंग मिळवण्यासाठी Pitch Deck कसा तयार करावा?

    स्टार्टअपसाठी फंडिंग मिळवण्यासाठी Pitch Deck कसा तयार करावा?

    Pitch Deck – मित्रांनो आजपर्यंत आपण स्टार्टअप विश्वाच्या भागात वेगवेगळ्या terms पाहिल्या. यातल्या बराचशा गोष्टी तुमच्यासाठी नवीन असतील किंवा काही आधीपासून माहितीही असतील. जर तुम्ही सुरुवातीपासून ही series पाहत असाल, तर नक्कीच तुमच्या डोक्यात स्टार्टअपची एखादी तरी कल्पना शिजली असेल. काही जणांनी ती प्रत्येक्षात उतरवलीसुद्धा असेल. पण कसंय, कल्पना वगैरे सगळं ठीके ओ! ती कल्पना सत्यात उतरवायला किती पैसे लागतात याचा एकदा हिशोब काढला ना की, वाटतं जाऊ दे… कोणी सांगितलेत एवढे पैसे घालायला? त्यापेक्षा आपलं रोजचं कामच बरंय! पण सगळेच काही असा विचार करत नाहीत बरं का! काहीजण असतात खतरों के खिलाड़ी; रिस्क घ्यायला तयार असतात.

    सुरुवातीला स्वतःचे पैसे घालवून, family कडून, मित्रांकडून पैसे घेऊन ते एकदाचा स्टार्टअप सुरु करतात, पण अजून growth करण्यासाठी अजून पैसे हवे असतात; सगळी गडबड होते ती इथं! डायरेक्ट एखाद्याकडे पैसे मागायला गेलं, तर कोणी पैसे देत नाही… तोंडी व्यवहाराला काही व्हॅल्यू नसते. Pitch Deck बद्दल त्यांनी कधी ऐकलेलंच नसतं; ऐकलं असेल तरी त्यात करायचंय काय हे त्यांना माहिती नसतं. तुम्हाला माहितीये का? असेल तर चांगलंच आहे आणि नसेल तर त्याहून चांगलंय; कारण आजचा हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. चला मग करूया सुरुवात.

    Pitch deck / startup deck / slide deck म्हणजे काय तर तुमच्या कंपनीबद्दलचं असं एक presentation जे तुम्ही investors ला दाखवता. त्या presentation च्या आधारावरच investors  ठरवतात की तुमच्या कंपनीत investment करायची का नाही ते. हे ऐकून तुमच्या डोक्यात काही तरी आलं असेल; आलं ना? बरोबर Shark Tank. आपल्या सर्वांनाच माहिती आहे की या show मध्ये वेगवेगळे founders यायचे आणि तिथल्या Sharks ना त्यांच्या कंपनीबाबत pitch करायचे. मग Sharks ना जर ते सगळे मुद्दे पटले, काही तरी interesting वाटलं तरंच ते त्यात investment करायचे. यासाठी एक साधं, सरळ, Concise Pitch Deck बनवणं हे खूप गरजेचं असतं, कारण याचाच फायदा तुम्हाला Funding raise करण्यासाठी होतो.

    जर तुम्हाला तुमच्या स्टार्टअपचं एक जबरदस्त Pitch Deck बनवायचं असेल, तर त्यात कोणकोणत्या गोष्टी आल्या पाहिजे हे आता आपण पाहूया…

    Slide 1: Problem

    कोणत्याही स्टार्टअपची सुरुवात होते एका problem पासून. म्हणजे लोक त्यांच्या रोजच्या जीवनात काय problems face करतायेत आणि तुम्ही त्या problem कडे कसं पाहताय हे येणार first slide मध्ये. उदाहरणार्थ, लोकांना जेव्हा एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जायचं असायचं, तेव्हा त्यांना कधी कधी वेळेवर रिक्षा मिळायच्या तर कधी कधी तासनतास थांबून सुद्धा एकही रिक्षा मिळत नसायची. हा झाला Problem जो लोक face करत होते.

    Slide 2: Solution

    आता तुम्ही त्या problem वर काय solution देताय हे येणार second slide वर. पहिल्या उदाहरणाला जर continue करायचं ठरवलं, तर यावरचं solution काढलं Ola ने. 

    Slide 3: Market

    तुमच्या या solution ला market मध्ये किती value आहे हे येणार third slide वर. तुमचं जे market आहे त्याची size किती आहे, तुमचा target audience कोणता आहे? या सगळ्या गोष्टी इथं येतील.

    Slide 4: Business model

    तुमच्या business चं model कसं असणार आहे ते सगळं fourth slide वर येईल. आता Business model म्हणजे काय? त्याचे प्रकार कोणकोणते आहेत? हे सगळं आम्ही आधीच एका लेखा मध्ये cover केलेलं आहे. वेळ काढून तो लेख नक्की पहा. अगदी थोडक्यात सांगायचं तर, बिझनेसमध्ये तुम्ही काय विकणार आणि त्यातून पैसे कसे येणार आहेत ते इथं सांगायचं आहे. 

    Slide 5: Competitive Advantage किंवा USP

    आता, तुम्हाला सुचलेली Business Idea ही कदाचित आधीही कोणाला तरी सुचलीच असेल, तशीच सर्व्हिस देणारे किंवा सेम प्रोडक्ट विकणारे हजारो जण मार्केट मध्ये असतील, पण त्यातही ती idea तुम्ही कशा वेगळ्या पद्धतीने मांडणार आहात आणि बाकीच्यांपेक्षा तुम्ही कसे  वेगळे आहात हे इथं explain करायचं आहे.

    Slide 6: Marketing and sales strategy

    कोणत्याही product ला जर मार्केटमध्ये आणायचं असेल, तर त्यासाठी काहीतरी strategy plan करावी लागेल आणि याबद्दल In detail माहिती हवी असेल, तर तुम्हाला आधी Go-to-market strategy चा लेख बघावा लागेल. बघा मग लवकर कशाला वेळ घालवताय?

    Slide 7: Team

    प्रत्येक startup ला grow करण्यासाठी सगळ्यात महत्त्वाची असते ती team. तुमच्या team मध्ये कोण कोण आहे, त्यांच्या expertise काय आहेत, त्यांचे key roles काय आहेत. हे सगळं येणार या slide मध्ये.

    Slide 8: Financials

    यामध्ये तुम्हाला तुमच्या startup चा revenue, expenses आणि cash flow असं सगळं explain करायचं आहे. त्याचसोबत तुम्ही याआधी काही fundraising केली आहे का? किंवा त्याबाबत तुमचे future मध्ये काही plans आहेत का? हेसुद्धा सगळं सांगायचं आहे.

    Slide 9: Milestones and timeline

    याआधी तुमच्या Startup ने काही milestones achieve केले आहेत का? म्हणजे पहिले १०००, १० हजार किंवा लाख product कधी sale झाले, नवीन ऑफिस कधी सुरु झालं वगैरे त्याची timeline काय आहे? हे सगळं येईल या slide वर.

    Slide 10 Ask

    Finally आता सांगायचं आहे की तुम्हाला किती रुपयांची गरज आहे? ते पैसे कुठे, किती, कसे खर्च होणार आहेत आणि या पैशांच्या बदल्यात तुम्ही इन्व्हेस्टरला किती percent equity देणार आहात.

    आपण ज्याप्रमाणे या slides पाहिल्या अगदी त्याचप्रमाणे त्यांचा sequence असावा असा काहीही नियम नाहीये. तुम्हाला वाटलं तर तुम्ही याचा sequence change करू शकता किंवा काही points सुद्धा बदलू शकता. बाकी तुम्हाला आजचा आमचा हा प्रयत्न आवडला असेल तर लेख like आणि share करा.

    हाच लेख युट्युबवर पाहण्यासाठी
  • Minimal Viable Product तुमच्या व्यवसायाला यशस्वी होण्यास मदत करणारा एक शक्तिशाली साधन

    Minimal Viable Product तुमच्या व्यवसायाला यशस्वी होण्यास मदत करणारा एक शक्तिशाली साधन

    नमस्कार मित्रांनो, स्टार्टअप विश्वाच्या नव्या कोऱ्या भागात आपलं पुन्हा एकदा स्वागत आहे. मित्रांनो मला सांगा समजा तुम्हाला Market मध्ये एक Product launch करायचं आहे. असं Product की जे लोकांसाठी खूप उपयोगी असेल, असं Product की ज्यामुळे लोकांचं आयुष्य बदलून जाईल,या Product चा Sale इतका जास्त होईल की तुम्ही मालामाल व्हाल! एक मिनिट… पण असेल, जाईल, होईल या सगळ्या भविष्यातल्या गोष्टी झाल्या ना; यापैकी अजून एकही गोष्ट झालेली नाही, हे सगळं तुम्हाला सध्या फक्त वाटतंय. यातल्या गोष्टी खऱ्या ठरण्यासाठी तुम्हाला वर्तमानात यावं लागेल, म्हणजे आधी तुम्हाला तुमचं Product Launch करावं लागेल. तर आजच्या लेखामध्ये आपण जाणून घेणार आहोत. याच Product बद्दल म्हणजेच Minimal Viable Product बद्दल. चला मग करूया सुरुवात.

    What is MVP (Minimal Viable Product)?

    MVP किंवा Minimal Viable Product म्हणजे असं एक Basic Product की ज्यामध्ये तुमच्या Final Product मध्ये असणारे सगळे Main Features आहेत, पण ते इतकंही परफेक्ट नाहीये की, ते तुमच्या Final Product शी Compete करू शकेल बर हे समजून घेण्यासाठी तुमच्या आवडत्या App चं उदाहरण पाहूया WhatsApp चं! तुम्हाला आठवतंय का जेव्हा WhatsApp launch झालं होतं, तेव्हा त्यात फक्त दोनच Features होते. Text Messaging आणि Voice Messaging. हे ते Features होते जे की Normal Users पर्यंत वापरण्यासाठी आले होते. पण त्याहीआधी WhatsApp ने त्यांचं Minimal Viable Product बनवलं होतं जे की काही लोकांनाच वापरण्यासाठी मिळालं होतं आणि त्या Version मध्ये फक्त एक महत्वाचं feature होतं ते म्हणजे Text Messaging चं! जेव्हा WhatsApp ला समजलं की आपलं हे MVP लोकांना आवडतंय, तेव्हाच त्यांनी यावर आणखी काम करायला सुरुवात केली.

    MVP launch करण्यामागची कारणं

    Eric Ries या अमेरिकन उद्योजकाने MVP या concept चा शोध लावला. MVP का launch केलं पाहिजे हे सांगण्यासाठी त्यांनी तीन महत्त्वाची कारणं सांगितली.

    १. पहिलं कारण म्हणजे MVP मुळे तुमचं जे Dream Product आहे, ते लवकरात लवकर Market मध्ये उतरवता येतं.

    २. दुसरं कारण म्हणजे तुम्हाला हे समजतं की Customer तुमच्या Product ला कसं React करतायेत. तुम्हाला जसं वाटलं होतं, तसं ते Actually काही Value Generate करतंय का? हे समजायला मदत होते.

    ३. तिसरं आणि महत्त्वाचं कारण म्हणजे तुमच्या वेळेचा आणि पैशाचा खर्च कमी होतो. आता MVP असल्यामुळं साहजिक आहे Final Product च्या Comparison मध्ये याला बनवायला कमी वेळ आणि पैसा खर्च होणार आहे. ही झाली एक बाजू. दुसरी बाजू म्हणजे जर तुम्ही एखादं Product मोठ्या Scale वर Launch केलं, पण ते लोकांना आवडलंच नाही तर यात नुकसान कोणाचं आहे? तुमचं! पण जर हेच Product तुम्ही MVP च्या रुपात Launch केलं आणि लोकांना ते नाही आवडलं, तर आधीच्या तुलनेत इथं होणार नुकसान हे खूप कमी  आहे. बघा आहे का नाही Double फायदा?

    तर मित्रांनो तुम्हाला आजचा स्टार्टअप विश्वाचा लेख कसा वाटला आम्हाला Comment मध्ये नक्की सांगा. MVP प्रमाणेच अनेक Interesting Startup Terms आम्ही याआधीच्या लेखामध्ये सोप्या भाषेत Explain केल्या आहेत. जर खरंच तुम्हाला Startup सुरु करायचा असेल तर या Terms चा फायदा नक्कीच तुम्हाला होईल याची आम्हाला खात्री आहे. बाकी आजचा लेख तुम्हाला आवडला असेल तर आत्ताच Like करा आणि जास्तीत तुमच्या उद्योजक मित्रांपर्यंत नक्की पोहोचवा. भेटूया पुढच्या भागात अशाच एका Interesting Term सोबत. तोपर्यंत राम राम.

    हा लेख विडीयो मध्ये पहा

  • IPO म्हणजे काय? | IPO कसे काम करते?

    IPO म्हणजे काय? | IPO कसे काम करते?

    IPO. या टर्मबाबत तुम्ही याआधीही खूप वेळा ऐकलं असेल. लवकरच या कंपनीचा IPO येणार आहे, प्रत्येक share ची price एवढी असणार आहे, IPO या तारखेपासून सुरु होऊन या तारखेला संपणार आहे अशा काही चर्चा तुमच्या मार्केट किंग मित्रांमध्ये रंगत असतील. पण तुम्हाला कधी वाटलं का की आपल्यालाही या सगळ्या गोष्टींबद्दल माहिती हवी? जर तुमचं उत्तर हो असेल तर आजचा हा व्हिडिओ खास तुमच्यासाठी आहे. चला तर मग सुरुवात करूया!

    IPO म्हणजे काय

    IPO चा full form होतो initial public offering. नाव ऐकूनच तुम्हाला याबाबत थोडीफार कल्पना आली असेलच. तर initial public offering ही एक अशी process आहे ज्यामध्ये एखादी मोठी कंपनी शेअर market मध्ये पहिल्यांदाच त्यांचे शेअर विक्रीसाठी काढते. अजून थोडं सोप्या पद्धतीने बघायचं झालं, तर कंपनी त्यांच्या बिझनेसचा विस्तार करण्यासाठी shares च्या माध्यमातून funding गोळा करते. यामध्ये फायदा दोघांचाही होतो म्हणजे कंपनीला पैसे मिळतातच, पण त्यासोबत तुम्हालाही त्या कंपनीचे shares मिळतात म्हणजे तुम्हीसुद्धा काही टक्के का होईना त्या कंपनीचे मालक झालेले असता.

    कोणत्याही यशस्वी उद्योजकाला त्याचा व्यवसाय पुढे नेण्यासाठी भांडवलाची गरज असते आणि म्हणून तो वेळोवेळी कर्ज काढून, भागीदार जोडून किंवा मार्केट मध्ये शेअर्स विकून व्यवसायासाठी भांडवल उभे करत असतो. आज जगातील कोणतीही मोठी कंपनी बघा, त्यांच्या उत्पादन आणि सेवांच्या बळावर जगावर अधिराज्य गाजवत असतील; पण यामध्ये सर्वात मोठा वाटा अशा असंख्य हातांचा आहे, ज्यांनी या कंपन्या लहान होत्या तेव्हा त्यांच्यावर विश्वास दाखवून त्याच्या शेअर्समध्ये गुंतवणूक केली. उदाहरणच घ्यायचं झालं तर, १९९३ साली इन्फोसिसमध्ये

    केलेल्या १०००० रुपयांच्या गुंतवणुकीचे आज करोडो रुपये झाले, पण जेव्हा इन्फोसिस लहान कंपनी होती तेव्हा त्या कंपनीवर विश्वास ठेवून पैसे गुंतवणारे तुमच्या माझ्यासारखे छोटे-मोठे गुंतवणूकदारच.

    IPO लॉन्च करण्याची कारणं :-

    – एखाद्या कंपनीला आपलं काम वाढवायचं असेल तर त्यासाठी पैसे गोळा करण्यासाठी ते आयपीओ लॉन्च करतात.

    – एखाद्या कंपनीने जर आधी Debt म्हणजे कर्ज घेतलेले असेल तर त्यांना ते कर्ज फेडण्यासाठी आयपीओ लॉन्च करतात.

    – काही जुन्या गुंतवणूकदारांना कंपनीतून बाहेर पडायचं असेल तर मग त्यासाठी कंपनी आयपीओ लॉन्च करते.

    IPO कशा पद्धतीने काम करतो?

    कोणतीही कंपनी तिचा IPO मार्केटमध्ये आणण्यापूर्वी private असते. या कंपनीमध्ये मग काही early investors असतात जसं की; founders, family, मित्र परिवार किंवा angel investors वगैरे. आपल्या कंपनीचा IPO मार्केटमध्ये आणणं ही खरं तर एक खूप मोठी गोष्ट असते. IPO मुळं कंपनीला जास्तीत जास्त पैसे उभारण्याची संधी मिळते. Private कंपनीपासून ती एक public कंपनी बनते. आयपीओचा कालावधी साधारणत: ४ दिवसांचा असतो. म्हणजे या ४ दिवसात या कंपनीचे शेअर्स विकत घेता येतात. त्यानंतर आयपीओ बंद होतो. मग गुंतवणूकदारांना शेअर्सचं वाटप केलं जातं. ह्या वाटप केलेल्या शेअर्सची, कंपनीची मार्केटमध्ये नोंदणी होते. त्याला ‘लिस्टिंग’ असं म्हणतात. या सर्व प्रक्रियेनंतर हे शेअर्स, गुंतवणूकदार मार्केटमध्ये हवे तेव्हा विकू शकतात.

    आयपीओशी संबंधित महत्त्वाचे दिवस कोणते आहेत. 

    Opening Date: खऱ्या गुंतवणुकदारांसाठी आयपीओ विक्रीसाठी खुला करण्यात येतो.

    Closing Date : त्या दिवसापर्यंत गुंतवणुकदार आयपीओसाठी अर्ज करु शकतात.

    Allotment Date : जेव्हा शेअर वाटपाची माहिती मिळते.

    Refund Date : जर तुम्हाला आयपीओमध्ये शेअर्सचे वाटप झाले नसेल, तर तुम्हाला तुमचे पैसे परत मिळल्यानंतर खात्यात अनब्लॉक केले जाते.

    Credit of Shares Date : जेव्हा तुम्हाला वाटप झालेले शेअर्स तुमच्या डिमॅट खात्यात जमा होतात.

    Listing Date : जेव्हा एखादी कंपनी स्टॉक एक्सचेंजमध्ये लिस्ट होते आणि इतर गुंतवणूकदारांप्रमाणे शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यास सुरु करतात

    आयपीओची किंमत दोन पद्धतीने ठरवली जाते. एक फिक्स्ड प्राइस म्हणजेच निश्चित किंमत. आणि दुसरी म्हणजे बुक बिल्डिंग पद्धत. पहिल्या पद्धतीत कंपनी selling साठी काढलेल्या शेअरची किंमत आधीच ठरवते. त्यामुळे शेअर किती रुपयांना मिळणार आहे हे गुंतवणूकदारांना समजतं. त्यानंतर गुंतवणूकदार या शेअर्समध्ये गुंतवणूक करायची की नाही याचा निर्णय घेऊ शकतात. दुसऱ्या म्हणजे बुक बिल्डिंग पद्धतीत शेअर्सचा price band ठरवला जातो.  या price band मध्ये गुंतवणूकदारांना बोली लावावी लागते. म्हणजे कंपनीने जर ३०० ते ३५० रुपये असा price band ठरवला असेल, तर गुंतवणूकदारांना या किमती दरम्यान बोली लावता येते. इश्यू उघडताना कंपनी शेअरची किंमत fix करते म्हणजे त्या भावाने शेअर्सची विक्री करते. आता IPO चा main मुद्दा म्हणजे यात तुम्हाला एक, दोन shares घेता येत नाहीत. तुम्हाला shares हे लॉटमध्येच घ्यावे लागतात. उदा. जर एखाद्या आयपीओच्या एका लाॅटमध्ये १५ शेअर्स आहेत, तर गुंतवणूकदाराला कमीत कमी १५ शेअर्ससाठी बोली लावावीच लागते म्हणजे १ लाॅट खरेदी करणं compulsory आहे. त्यानंतर मग तुम्हाला १५ च्या पटीतच बोली लावावी लागते. 

    तर मित्रांनो अशा पद्धतीने आपण IPO म्हणजे काय तो कशा पद्धतीने काम करतो, IPO लॉन्च करण्यामागची कारणं हे सगळं पाहिलं hope so तुम्हाला या लेखातून काहीतरी मदत नक्कीच झाली असेल. बाकी लेख आवडला तर आत्ताच त्याला like करा आणि जास्तीत लोकांपर्यंत शेअर करा.

    हा लेख विडीयो मध्ये पहा
  • Incubator तुमच्या व्यवसायाला वाढण्यास कशी मदत करू शकतात

    Incubator तुमच्या व्यवसायाला वाढण्यास कशी मदत करू शकतात

    Incubator ही term समजून घेण्यासाठी आपण आपल्या घरातलं उदाहरण पाहूया. आता तुम्हीच पहा ना आपल्याला चांगलं शिक्षण देण्यासाठी, मोठं करण्यासाठी, निरोगी ठेवण्यासाठी आपले आई वडील किती काळजी घेतात; आपल्याला पाहिजे असलेल्या सगळ्या गोष्टी ते वेळच्या वेळी आपल्याला पुरवतात. हे सगळं कशासाठी? तर आपण मोठ्ठ होऊन काहीतरी चांगलं काम करण्यासाठी.

    सुरुवातीच्या काळात आपली काळजी आपले आई वडील जशी घेतात अगदी त्याचप्रमाणे सुरुवातीच्या काळात तुमच्या स्टार्टअपची काळजी हे या incubator firms घेतात. Incubator म्हणजे काय तर एक अशी firm जी तुमच्या early stage स्टार्टअपला grow करायला मदत करते कुठपर्यंत तर जोपर्यंत तुमच्याकडे sufficient financial, human, आणि physical resources तयार होत नाहीत तोपर्यंत. भारतात असे अनेक incubators आहेत जे छोट्या छोट्या startups ना अशा प्रकारे मदत करतात. काही महिन्यांपूर्वीच म्हणजे 5 November 2022 ला भारतातल्या सर्वात मोठ्या incubator चं inauguration झालं भारतातल्या सर्वात मोठ्या businessman म्हणजेच रतन टाटांच्या हस्ते. हे incubator open करण्यात आलं Telangana च्या राजधानी हैदराबादमध्ये ज्याचं नाव होतं T-Hub.

    Incubator मध्ये include होणाऱ्या गोष्टी

    तर Incubator म्हणजे काय हे आत्तापर्यंत तुम्हाला कळलंच असेल. पण यात नक्की काय काय include केलं जातं हे आता आपण पाहूया.  

    Mentorship – कोणतीही incubator firm तुमच्या स्टार्टअपला एखाद्या experienced mentor सोबत connect करून देते. ज्यामुळं तुम्हाला वेगवेगळ्या topics वर guidance, support, आणि advice मिळायला मदत होते. हे topics सुद्धा वेगवेगळे असू शकतात जसं की business strategy, product development, किंवा fundraising.

    Networking opportunities – बऱ्याचवेळा Incubators वेगवेगळे events, workshops arrange करतात यामुळे तुम्हाला entrepreneurs, industry experts, किंवा investors सोबत Networking करायच्या संधी मिळतात.

    Workspace – कोणताही business सुरु करण्यासाठी काही basic गोष्टी लागतात. ज्या असल्याशिवाय तुमचा business सुरूच होऊ शकत नाही. आणि अशीच एक basic पण तेवढीच महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे business साठी लागणारी जागा. बऱ्याच startup founders कडं manpower, resources सगळं असतं प्रश्न असतो तो फक्त जागेचा. पण तुम्ही काळजी कशाला करताय? हे Incubators तुम्हाला workspace सुद्धा provide करतील.

    Funding – आता पार workspace देतायेत म्हटल्यावर funding तर देणारंच ना! तर हे incubators तुम्हाला grants, loans, किंवा investments च्या रुपात funding सुद्धा provide करतात.

    Incubator vs Accelerator

    आता तुम्ही म्हणाल या Incubator मध्ये आणि Accelerator मध्ये बरेचसे points same आहेत; यात फरक काय आहे? हा वर वर पाहायला गेलं तर हे दोन्ही same वाटू शकतात. पण या दोन्हीमधला सर्वात मोठा फरक काय तर Accelerator मध्ये त्या startup ला मदत केली जाते जे already well- established आहेत आणि incubator मध्ये तुमच्या स्टार्टअपला मदत मिळते early stage ला. 

    बऱ्याचवेळा incubator firms तुमच्याकडून काहीही पैसे घेत नाही किंवा तुमच्या स्टार्टअपमध्ये काही equity सुद्धा घेत नाही. तर याउलट Accelerator मध्ये तुम्हाला काही पैसे मोजावे लागतात किंवा काही equity तरी द्यावी लागते.

    यातला आणखी एक महत्त्वाचा फरक म्हणजे duration चा. आता जर well- established startups असतील तर साहजिक आहे त्यांना properly grow व्हायला कमी वेळ लागेल त्यामुळं accelerator program हे साधारण १ महिना किंवा फार फार तर ६ महिने चालतात पण incubator हे ६ महिन्यांपासून २ वर्षांपर्यंत चालू शकतात.

     तर मित्रांनो तुम्हाला आजचा आमचा हा प्रयत्न कसा वाटला हे आम्हाला comment करून नक्की सांगा.

    जर तुम्हाला तो आवडला असेल तर या लेख ला like आणि share करायचं विसरू नका. तर भेटूया स्टार्टअप विश्वाच्या पुढच्या episode मध्ये.