ज्या कुंकवाशिवाय भारतीय सण आणि सौभाग्य पूर्ण होत नाही, ते कुंकू नक्की येतं कुठून? तुम्हाला वाटेल एखाद्या मोठ्या फॅक्टरीतून… पण नाही! सोलापूर जिल्ह्यातील केम या गावात गेलं तर तुम्हाला रस्त्याच्या दुतर्फा लाल रंगाची उधळण दिसेल. हे गाव म्हणजे ‘कुंकवाचं गाव’ म्हणून ओळखलं जातं. चला, या लाल रंगाची रंजक गोष्ट पाहूया!
केम गावातील कुंकू हे त्याच्या गडद लाल रंगासाठी आणि मखमली पोतासाठी प्रसिद्ध आहे. विशेष म्हणजे, या गावात वर्षानुवर्षे पारंपारिक पद्धतीने कुंकू बनवण्याचे काम घरोघरी चालतं. हळकुंड, चुना आणि ठराविक तापमानाची प्रक्रिया यातून हे नैसर्गिक कुंकू तयार होतं.
केममध्ये तयार होणारं कुंकू केवळ महालक्ष्मी मंदिर किंवा तुळजाभवानी मंदिरच्या चरणी जात नाही, तर ते परदेशातही निर्यात होतं. या एका गावामुळे हजारो कुटुंबांना रोजगार मिळाला असून, कुंकू उत्पादनात या गावाने आपली मक्तेदारी निर्माण केली आहे.
हे काम दिसायला जितकं रंगीन आहे, तितकंच कष्टाचं आहे. वाळवणे, दळणे आणि ते हाताने चाळणे यामध्ये या गावातील महिलांना बरेच कष्ट सोसावे लागतात. सणासुदीच्या काळात तर केमच्या रेल्वे स्टेशनवरून रोज कुंकवाची हजारो पोती देशोदेशी रवाना होतात.
तुम्ही कधी केमचं कुंकू वापरलंय का? किंवा तुमच्या गावाची अशीच काही खासियत आहे का? कमेंट्समध्ये नक्की सांगा!
सविस्तर व्हिडिओ पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा. 👈
अशाच महाराष्ट्रातील मातीशी जोडलेल्या रंजक कथांसाठी ‘नवी अर्थक्रांती’ ला आत्ताच फॉलो करा!