बॅचलर ऑफ परफॉर्मिंग आर्ट्स हा तीन ते चार वर्षांचा पदवीपूर्व पदवी कार्यक्रम आहे, जो परफॉर्मिंग आर्ट्स आणि मनोरंजन उद्योगांच्या तीन प्राथमिक घटकांवर लक्ष केंद्रित करतो म्हणजेच संगीत, नृत्य आणि थिएटर. हा कोर्स विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कौशल्यांचा सन्मान करण्यात आणि परफॉर्मिंग आर्ट्सच्या कोणत्याही तीन भिन्न शैलींमध्ये यशस्वी कलाकार बनण्यास मदत करतो.
बीपीए कोणी शिकावे?
ज्या उमेदवारांना संगीत, नृत्य किंवा थिएटरची आवड आहे त्यांनी हा कोर्स करणे आवश्यक आहे. जे त्यांना परफॉर्मिंग आर्ट्सच्या क्षेत्रात त्यांचे कौशल्य आणि ज्ञान वाढवण्यास मदत करेल. हा कोर्स संगीत किंवा नृत्य क्षेत्रात प्रवेश करण्यासाठी आणि शिक्षक, सेट प्रशासक, परफॉर्मर, नृत्यदिग्दर्शक किंवा दिग्दर्शक म्हणून काम करण्यासाठी उत्कृष्ट संधी प्रदान करतो. म्हणूनच, हा कोर्स अशा उमेदवारांसाठी तयार केलेला आहे जे सर्जनशील आहेत.
बीपीए साठी पात्रता निकष
परफॉर्मिंग आर्ट्समध्ये स्वारस्य असलेल्या प्रत्येकासाठी बीपीए पदवी खुली आहे. यासाठी कोणतेही विशिष्ट वय, पदवी किंवा अनुभव असण्याची आवश्यकता नाही. दुसरीकडे, बहुतेक शाळा आणि संस्था विद्यार्थ्यांना १२वी किंवा समतुल्य पात्रता मिळविण्याची मागणी करतात. बी.पी.ए ला प्रवेश घेण्यासाठी इच्छुक उमेदवाराने मान्यताप्राप्त बोर्डातून बारावीची परीक्षा पास होणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांना काही महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश परीक्षा द्यावी लागू शकते. यापैकी काही प्रवेश परीक्षा म्हणजे SMEAT, PUBDET, CUET, NSD, Calcutta University Entrance Exam, Urat PG अशा आहेत.
बीपीए साठीची नामांकित कॉलेजेस –
Allahabad University, Banaras Hindu University, Bangalore University, Gujarat University, Mumbai University बी.पी.ए कोर्स साठी उत्तम आहेत.
बीपीए केल्यानंतर कुठे मिळू शकतात नोकऱ्या
सारेगामा इंडिया, बालाजी टेलिफिल्म्स, युनिवर्सल आर्ट्स, एच. टी. मिडीया, आयरिस मिडीया नेटवर्क्स यासारख्या प्रतिष्ठित कंपन्यांमध्ये नोकरी मिळू शकते, कारण या कंपन्यांना ही पदवी घेतलेल्या उमेदवारांची गरज असते.
तुम्हाला आजचा हा लेख कसा वाटला हे कमेंटबॉक्समध्ये नक्की सांगा. लेख आवडला असेल तर लाइक आणि subscribe जरूर करा आणि हो अजून कोणत्या विषयाची माहिती ऐकायला तुम्हाला आवडेल कॉमेंट बॉक्समध्ये सांगा.
आर्ट्स क्षेत्रातून करियर करणाऱ्या मुलांना नेहमी हाच प्रश्न विचारला जातो की पुढे काय? बऱ्याच जणांना प्रश्न पडतो की आर्ट्स घेतलं खरं, पण आता पुढे काय करायचं. बरेचसे विद्यार्थी बॅचलर ऑफ आर्ट्सचा पर्याय निवडतात. त्याही पेक्षा उत्तम पर्याय म्हणून BFA कडे पाहता येईल. फक्त आर्ट्सच नाही, तर इतर कोणत्याही शाखेतून 12 वी पूर्ण केलेल्या परंतु कलेची आवड असणारे विद्यार्थी हा कोर्स करू शकतात.
बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स हे शब्दाचे पूर्ण रूप आहे. बीएफए प्रोग्राम हा तीन ते चार वर्षांचा पदवीपूर्व कार्यक्रम आहे, यामध्येही विविध कोर्सेस उपलब्ध आहेत. ललित कलांमध्ये बॅचलर ऑफ आर्ट्स, ॲनिमेशन, व्हिज्युअल, परफॉर्मिंग आर्ट्स असे कोर्सेस आहेत. बऱ्याच वेळा BFA ला व्हिज्युअल आर्ट्स असेही संबोधले जाते. बीएफए अभ्यासक्रमाची ऑफर देणाऱ्या महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश हा गुणवत्तेवर तसेच प्रवेश परीक्षांवर आधारित असतो.
BFA कोर्स का निवडावा?
इतर पारंपारिक अभ्यासक्रमांप्रमाणेच, बीएफए अभ्यासक्रम तुम्हाला कला, सौंदर्यशास्त्र, मातीची भांडी आणि मातीची भांडी बनवणे इत्यादी नवीन युगातील विषयांची ओळख करून देतो. बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स पदवीनंतर करिअरच्या वैविध्यपूर्ण शक्यता आहेत आणि विचारात घेण्यासाठी अनेक जॉब प्रोफाइल आहेत. बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स प्रोग्रामचे पदवीधर फ्रीलान्स डिझायनर, लेखक किंवा शिक्षक म्हणून करिअर करू शकतात. स्वातंत्र्य आणि उत्तम कमाईच्या क्षमतेमुळे आजकाल फ्रीलान्स व्यवसाय लोकप्रिय आहे.
BFA कोर्स कोणी करावा?
ज्या उमेदवारांमध्ये एखादा कलाकार लपलेला असतो ते सहसा ललित कला अभ्यासक्रम निवडतात. ललित कला अभ्यासक्रम हा सहसा विद्यार्थी ज्यांच्यात एक कलाकार दडलेला असतो ते घेतात. तथापि, ज्या उमेदवारांची सर्जनशीलता उत्तम आहे आणि व्हिज्युअल किंवा परफॉर्मिंग आर्ट्सची प्रवृत्ती आहे ते बीएफए कोर्ससाठी योग्य आहेत. विद्यार्थ्यांना मनोरंजन क्षेत्र, वृत्तसंस्था, विपणन कंपन्या, प्रकाशने, कला संग्रहालये, शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये नोकऱ्या मिळू शकतात.
BFA चे फायदे
या अभ्यासक्रमाचे पदवीधर त्यांचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर स्वत:साठी नवीन मार्ग उघडतात. ललित कलांची पदवी त्यांना परफॉर्मिंग, ललित किंवा व्हिज्युअल आर्ट्समधील व्यावसायिक करिअरसाठी तयार करू शकते. सर्जनशील आणि कलात्मक असलेले विद्यार्थी हा अभ्यासक्रम शिकू शकतात. ते त्यांच्या बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स पदवीचा भाग म्हणून फोटोग्राफी, व्हिज्युअल आर्ट, पेंटिंग, मिश्र माध्यम, सिनेमॅटोग्राफी आणि डिजिटल चित्रण यांचा अभ्यास करू शकतात. ते अनेक क्षेत्रात रोजगार शोधू शकतात आणि त्यांच्या करिअरची व्याप्ती वाढवू शकतात. तसेच, BFA त्यांना अनुभवाच्या शिडीवर चढत असताना त्यांची वेतनश्रेणी वाढवण्यास मदत करते. BFA पदवीधर INR 5 लाख ते सरासरी INR 25 लाखांपर्यंत पगार मिळवू शकतात.
BFA साठी पात्रता निकष
सर्व उमेदवार, ज्यांनी मान्यताप्राप्त मंडळातून कोणत्याही स्ट्रीममधून बारावी उत्तीर्ण केली आहे, ते बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स हा कोर्स निवडू शकतात. यासाठी सामान्यतः इतर कोणतेही निश्चित निकष नसतात, परंतु काही विद्यापीठे/महाविद्यालये किमान टक्केवारीची अट ठेऊ शकतात जी सामान्यत: 50 – 60% असते. ज्या उमेदवारांना बीएफए अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी 12 वी मध्ये आवश्यक मार्क्स मिळणे गरजेचे आहे. या व्यतिरिक्त, प्रवेशाच्या वेळी काहीवेळा अशा उमेदवारांना प्राधान्य दिले जाते, ज्यांनी इयत्ता 12 मध्ये कला/ ह्यूमॅनिटीजचा अभ्यास केला आहे आणि ज्यांना ललित कला विषयाचे काही मूलभूत ज्ञान आहे ज्याचा ते पाठपुरावा करू इच्छित आहेत.
या कोर्सचा कालावधी तीन वर्षे असतो. LPU Punjab, Vishwa Bharti University, Ravindra Bharti University अशी काही नामांकित विद्यापीठे आहेत.
एकदा वेस ओलांडली तर घरात अशुभ काही तरी घडू शकतं नक्कीच! हे वाक्य वाचून तुम्हाला वाटेल काय रे बाबा कोणत्या जमान्यात राहत आहेस? पण आपल्या देशात किंबहुना आपल्या समाजात एक काळ असा होता जेव्हा साधी गावची वेस ओलांडणे म्हणजे अशुभ मानले जायचे. काळ बदलला २१ व्या शतकात आज आपण पाहतो तर खूप मोठ्या प्रमाणात दरवर्षी अनेक भारतीय सीमोल्लंघन करताना आपल्याला दिसतात.
पारंपरिक शिक्षणाची चौकट मोडून परदेशगमन करणे हा जणू सध्याचा ट्रेंडच झाला आहे. हे सर्व होत असताना नाण्याची दुसरी बाजूसुद्धा आपण लक्षात घेतली पाहिजे, या आणि अशा ट्रेंडचा फायदा आणि गैरफायदा घेणारेसुद्धा अनेकजण आपल्याला दिसतील त्यासाठी अनेक गोष्टींचा नीट बारकाईने अभ्यास करणे गरजेचे आहे.
सगळ्यात पहिल्यांदा आपण पाहूया की परदेशात जाऊन शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे भारतातील प्रमाण गेल्या अनेक वर्षांमध्ये वाढलेले दिसते. नेमकी अशी काय कारणं आहेत ज्यामुळे ही गर्दी मोठ्या प्रमाणात आपल्याला वाढताना दिसत आहे. तर याचा थोडा सविस्तर विचार केला असता आपल्या हे लक्षात येईल की भारतातील शिक्षणपद्धती आणि परदेशातील शिक्षणपद्धती यामध्ये असणारा सगळ्यात मोठा फरक. परदेशात मिळणाऱ्या उच्च दर्जाच्या पायाभूत सुविधा आणि सगळ्यात महत्वाचे म्हणजे परदेशाबद्दल भारतीय लोकांच्या मनात असलेले आकर्षण. खरंतर फक्त पाठयपुस्तकी ही शिक्षण पद्धत परदेशात मूळातच शिकवली जात नाही.
संशोधन वृत्तीने एखाद्या विषयाचा सखोल अभ्यास करून त्यात आपण आपले मत बनवत ज्ञानार्जन करायचे अशी शिक्षण पद्धत परदेशात पाहायला मिळते. तसेच परदेशात शिक्षण घेत असताना तुम्ही तुम्हाला जो हवा तो कोर्स निवडू शकता आणि त्याचे संपूर्ण स्वातंत्र्य तुम्हाला परदेशात मिळते. भारतात अजून अशा प्रकारची स्थिती फार कमी ठिकाणी पाहायला मिळते.
आता नेमके परदेशात शिक्षण घ्यायचे तर त्यासाठी काय काय गरजेचे आहे हे आपण थोडक्यात बघूया. परदेशात शिक्षण घेण्यासाठी सगळ्यात महत्वाचं आहे, तुम्ही कोणत्या देशात शिक्षणासाठी जाणार आहात तिथे कोणत्या शहरातील कोणत्या विद्यापीठात तुम्हाला प्रवेश घ्यायचा आहे हे तुम्हाला निश्चित करावं लागेल. त्यानुसार त्या त्या ठिकाणच्या परदेशी विद्यार्थ्यांसाठी कोणते नियम आणि पॉलिसी आहेत याचा देखील बारकाईने अभ्यास करणे गरजेचे आहे.
सर्वसामान्यपणे SAT, MCAT, LSAT, GMAT, GRE, IELTS आणि TOEFL अशा काही प्रवेश परीक्षा आहे ज्या तुम्हाला चांगल्या मार्काने पास करणे गरजेचे आहे. तसेच त्या त्या विद्यापीठाच्या याव्यतिरिक्त जर काही परीक्षा असतील, तर त्या सुद्धा नीट समजून घ्याव्या लागतील. परदेशात शिक्षण म्हणजे पहिला डोळ्यासमोर प्रश्न उभा राहतो तो आर्थिक. अत्यंत महत्वाची आणि जबाबदारीची ही बाजू आहे. एकदा ठिकाण नक्की झाले की त्या ठिकाणाचे चलन आणि त्याची तुलना भारतीय रुपयासोबत केली असता साधारण अंदाजे खर्च आपण काढू शकतो.
आर्थिक बाजू फार मोठी वाटत असली, तरी अनेक परदेशी विद्यापीठे यासाठी शिष्यवृत्तीदेखील पुरवतात. हे सर्व करताना आपण मात्र चोखंदळपणे नीट सगळ्याचा अभ्यास करून परदेशी शिक्षणाचा पर्याय निवडणे गरजेचे आहे.
परदेशात शिक्षणासाठी वाढणारी मागणी पाहून अनेक ठिकाणी चुकीच्या पद्धतीचा अवलंब केला जातो. खूप प्रकारची आमिषं दाखवून फसवणूक केली जाते या सगळ्याकडे आपण कटाक्षाने लक्ष दिलं पाहिजे. फक्त परदेशात शिक्षण घेणे हा उद्देश न ठेवता त्यासोबतच नोकरीची त्या देशातील संधी पाहणे हे खूप गरजेचे आहे.
अगदी शेवटी सगळ्यात महत्वाची गोष्ट म्हणजे जेव्हा तुम्ही परदेशात शिक्षण घेण्याचे नक्की करता तेव्हा तुमचे ठिकाण पक्के झाल्यानंतर ज्या देशात आणि ज्या शहरात तुम्ही शिक्षण घेणार आहात, काही वर्षे राहणार आहात; तेव्हा त्या शहराची आणि देशाची संपूर्ण माहिती, कायदे आणि जीवनपद्धतीचा काही प्रमाणात अभ्यास करून जाणे गरजेचे आहे. जेणेकरून तिथे गेल्यानंतर तुम्हाला कमीतकमी अडचणींचा सामना करावा लागेल.
परदेशगमन हे कितीही उत्साह वाढवणारे असले, तरी स्वदेस मात्र कधीही विसरू नका. ज्या झाडाची मुळं जमिनीत खोलवर रुजलेली असतात, त्याची कितीही उंच वाढ झाली, तरी ते कधीही कोसळत नाही हे मात्र तितकेच खरे म्हणावे लागेल.
हो हे खरंच आहे; जितके जास्त स्किल्स, तितकी जास्त कमाई. म्हणजे नेमकं काय असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. तर स्किल्स म्हणजे कौशल्यं. तुमच्याकडे जितकी जास्त कौशल्ये असतील, तुम्ही तितकी जास्त कमाई करू शकता.
सध्याच्या जगात फक्त शिक्षण आणि डिग्री याचे जास्त महत्व न राहता, किती स्किल्स आहेत याला जास्त किंमत आहे. एक काळ होता जेव्हा आपण विचार करायचो, एकदा डिग्री मिळाली की नोकरी पक्की. पण मित्रांनो आता काळ बदलला आहे. आता कुठल्याही क्षेत्रामध्ये नोकरी करायची असेल, तर तुमच्याकडे स्किल्स असणे महत्वाचे आहे. किमान स्किल्स असतील तर एखाद्या क्षेत्रात त्याआधारे इंटर्नशिप करून तुम्ही तुमचा जॉब पक्का करू शकता. तुम्ही जर आधीपासूनच नोकरी करत असाल तर काही एक्स्ट्रा स्किल्समुळे तुम्ही एक्स्ट्रा इन्कम मिळवू शकता. तुम्ही शिक्षण घेत असाल तर अशा स्किल्सच्या माध्यमातून तुम्ही पार्ट टाईम काम करून किंवा फ्रीलान्स काम करून पैसे कमवू शकता.
मित्रांनो काय करू शकतो हे तर आपण पाहिलं. आता आपण हे पाहणार आहोत यासाठी नेमके मार्ग कोणते कोणते आहेत आणि या सर्व मार्गांचा अवलंब आपण कसा करू शकतो.
इंटरनेटच्या या युगात सध्या रिसोर्स मिळवणे काही अवघड नाही आहे. इंटरनेटचा योग्य आणि पुरेपूर वापर करता आला, तर आपण नुसती कमाई नाही तर एक व्यवसाय उभा करू शकतो. एका सामान्य माणसाच्या दैनंदिन लागणाऱ्या गोष्टींची एक सर्वसामान्य यादी आपण तयार केली, तर त्यात सकाळी उठल्यापासून हेल्थ केअर, मॉर्निंग रुटीन, ब्रेकफास्ट, व्यायाम, जॉब, इव्हिनिंग रुटीन, रात्रीचे जेवण आणि झोपणे यासोबतच सुट्टीच्या दिवशी पर्यटन आणी मनोरंजन या साऱ्या गोष्टी येतात. या गोष्टींचा विचार केला तर फूड, आरोग्य, पैसा, मनोरंजन, पर्यटन, ई-कॉमर्स या सेक्टरमध्ये काम करून, त्याच्याशी संबंधित स्किल्स डेव्हलप करून आपण कमाई करू शकतो.
आता या सर्वसामान्य सेक्टरचा विचार करता नेमके कोणते किमान स्किल्स आपण आत्मसात करणे गरजेचे आहे ते पाहूया. सध्याच्या काळात माणसाचे आयुष्य प्रचंड धकाधकीचे आणि व्यस्त होत चालले आहे. माणूस जगतो कमी आणि ट्रॅफिकमध्ये अडकतो जास्त. अशावेळी सर्व प्रकारचे सण समारंभ यासाठी लागणारी सजावट आणि डेकोरेशन, तसेच भेटवस्तू या सर्व गोष्टींचा आपण घरबसल्या व्यवसाय सुरु करू शकतो.
कोव्हीडनंतर लोक आपले आरोग्य जपण्यासाठी खूप जास्त प्राधान्य देताना आपल्याला दिसतात. अशावेळी योगा आणि जिमचे कौशल्य आत्मसात करून तुम्ही घरबसल्या हेल्दी लाईफसाठी ऑनलाईन क्लास किंवा कन्सल्टंट म्हणून काम करू शकता. यासोबतच फ्रीलान्स क्षेत्र सध्या मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. अशावेळी डिजिटल माध्यमातून वेगवेगळ्या कोर्सची विक्री करून तुम्ही मोठ्या प्रमाणावर इन्कम मिळवू शकता. डिजिटल माध्यमांचा विचार करता डिजिटल मार्केटिंग आणि त्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व फिल्डसाठी अनेक मोफत ऑनलाईन कोर्सेस उपलब्ध आहेत. हे कोर्सेस करून यातील सर्व स्किल्स वापरून आपण आपला एक्स्ट्रा इन्कम सोर्स सुरु करू शकतो. जितके जास्त स्किल्स आपण विकसित करू, तितकी जास्त कमाईची अनेक दारं आपल्यासाठी खुली होणार आहेत. त्यासोबतच तुम्ही वर्तमानात जो जॉब करत असाल किंवा शिक्षण घेत असाल, अशावेळी या स्किल डेव्हलपमेंटमुळे भविष्यात तुम्ही तुमची प्रोफाईल अजून मजबूत करू शकता. मल्टिटास्किंग क्षमता वाढवू शकता.
मित्रांनो तरुण वय हे मोठमोठ्या रिस्क घेण्यासाठीच असते. याच वयात आपण मानसिकरित्या अनेक कौशल्ये विकसित करण्याची आणि आत्मसात करण्याची क्षमता ठेवत असतो. फक्त कमाईसाठी नाही तर व्यक्तिमत्वाच्या सर्वांगीण विकासासाठी स्किल्स आजमावणे अत्यंत गरजेचे आहे. आपण नेहमी ऐकतो की माणूस आपल्या आयुष्याच्या शेवटर्यंत कायम विद्यार्थी असतो. म्हणूनच सतत शिकत राहणे आणि बदलत्या काळानुसार स्वतःला नेहमी अपडेट ठेवणे ही भविष्याची गरज आहे.
नोकरी किंवा व्यवसाय करत असताना कोणत्या क्षणी आपल्याला कोणत्या गोष्टीची गरज भासू शकते हे सांगता येत नाही. असे म्हटले जाते कि, बदलत्या वातावरणानुसार डायनासोर स्वतःला जुळवून घेऊ शकले नाहीत म्हणून ते नामशेष झाले. कोणत्याही परिस्थितीमध्ये बदलत्या काळानुसार स्वतःला अपडेट ठेवले तर काळ कोणताही आणि कसाही असला तरी आपण त्यामध्ये तग धरू शकू हे निर्विवाद सत्य आहे.
बाळ मोठं झाल्यानंतर तू काय होणार? हा अगदीच गोड आणि महाभयंकर प्रश्न आपल्याला लहानपणी कितीतरी वेळा आपल्या अनेक नातेवाईकांनी विचारला असेल ना? जणू काही आपल्याला दिलेल्या खाऊच्या बदल्यात त्यांना याचं उत्तर हवंच असायचं. ध्येयासक्ती म्हणजे नक्की काय? हा साधा शब्दसुद्धा न ऐकलेल्या आपल्या कोवळ्या मनातून उत्तराचे किंबहुना भविष्यासाठीचे अनेक हुंकार बाहेर पडतात. पटकन म्हणतो आपण, ‘अहो, मी पोलीस होणार किंवा मी कलेक्टर होणार.’
करिअर म्हणजे नेमकं काय याच्याशी त्या वयात आपल्यला तसे देणेघेणे नसतेच, पण देणेघेणे असते ते आपल्या पालकांना. हो आपण तर मातीचा गोळा असतो, वाढत्या वयानुसार हा मातीचा गोळा घडत असतो, आपला इंटरेस्ट ठरवत असतो आणि या गोळ्याचे म्हणजेच आपले बारकाईने निरीक्षण करण्याची जबाबदारी आपल्या पालकांची असते, जेणेकरून ते आपल्या इंटरेस्टनुसार आपल्याला आकार द्यायला किंवा करिअरसाठी जास्त उपयोगी ठरेल. आयुष्याच्या एका टप्प्यावर करिअर निवडीची वेळ येते, पूर्णवेळ कोणत्या क्षेत्रात राहायचं हे समजण्यासाठी याची खूप मदत होते. याचे आणखी कारण असे आहे की, लहान वयात ग्रास्पिंग क्षमता उत्तम असते. अशा वेळी जे बिंबवले जातं, मुलं त्यानुसार घडत असतात.
अनेकवेळा अनेक कारणांनी अशा पद्धतीची जडघडण करणं प्रत्येक पालकांना शक्य होत नाही. प्रसंग आणि परिस्थिती वेगवेगळी असते, त्यामुळे सगळं जुळून येईलच असे नाही, पण अशात हे काम आपल्या शाळेतील आपले शिक्षक नक्की करू शकतात. किंबहुना त्यांना कोणत्या मुलामध्ये काय क्षमता आहे याबद्दल खूप चांगल्या पद्धतीने माहित असते. पालकांना शाळेनंतर करिअरच्या दृष्टीने त्यांची खूप मदत होऊ शकते.
पालक आणि शिक्षक यांची मते काही असली तरी मुलं ठामपणे त्यानुसार योग्य करिअर निवड करू शकत नाहीत. १०वी आणि १२वी नंतर नेमका भेडसावणारा प्रश्न म्हणजे करिअरचं पुढे काय? अशावेळी पहिल्या टप्प्यातील पालकांचा कलचाचणी म्हणजे IQ Test घेण्याकडे कल जास्त असतो. ज्यातून आपल्या पाल्याचा कल नेमका कुठे आहे? त्याची रुची कशात आहे? हे ठरवले जाते. दुसऱ्या टप्प्यातील पालकांनी आधीच आपल्या परंपरागत वर्षानुवर्षे चालत आलेल्या खानदानी व्यवसायासाठी आपल्या मुलाची तयारी करून घ्यायला सुरु केलेले असते. तिसऱ्या टप्प्यातील म्हणजे जास्तीत जास्त पालक तर लाटेवर स्वार होत असतात, म्हणजेच सध्या ट्रेंडिंग करिअर पर्याय काय आहेत, त्यातील एक आपल्या मुलाच्या गळ्यात घालतात आणि आपली जबाबदारी पूर्ण करतात.
पहिल्या टप्प्यातील पालक ठीक आहेत, दुसऱ्या टप्प्यातील पालक तरी बरे म्हणता येतील, पण तिसऱ्या टप्पातील पालकांचा निर्णय म्हणजे सगळ्यात मोठी रिस्क किंबहुना आयुष्याची जोखीम असू शकते. मुलांचं भविष्य एकतर उज्ज्वल होऊ शकतं, नाहीतर आयुष्यभर त्यांचा कोंडमारा होऊ शकतो. म्हणून करिअरची निवड करताना १०वी आणि १२वी च्या टप्प्यावर फार विचार करून निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
मग निर्णय घ्यावा कसा? २१ व्या शतकात संपूर्ण जग एका क्लिकवर तुमच्या हातात आलेले असताना करिअरची अनेक दालनं तुमच्यासमोर आज खुली आहेत. काही वर्षांपूर्वी यासाठी खूप मर्यादा होत्या, पण तो काळ आता नाही राहिला. १०वी आणि १२वी नंतर आपल्या देशातील अलिखित नियमानुसार सर्वजण एकतर पदवीसाठी म्हणजे ग्रॅज्युएशनसाठी प्रवेश घेतात किंवा डिप्लोमा, सर्टिफिकेट कोर्ससाठी ॲडमिशन घेतात, पण ही मळलेली वाट सोडून काही वेगळं करू पाहणाऱ्यांची संख्या खूप आहे. फक्त गरज आहे त्यांना विश्वासात घेण्याची आणि बळ देण्याची.
आधीच सांगितल्याप्रमाणे कलचाचणी हा एक करिअर निवडीसाठी मदत करणारा पर्याय आहे. मग तुम्ही म्हणाल अहो सगळं समजलं, पण ही रिस्क घेण्याआधी कोणत्या गोष्टी लक्षात घ्यायला हव्या? तर त्यासाठी काही मूलभूत गोष्टी आपण विचार घेतल्या पाहिजेत नक्कीच. त्या गोष्टीमध्ये सगळ्यात पहिल्यांदा येते, ती त्या मुलाची मानसिक आणि शारीरिक क्षमता आणि इंटरेस्ट काय आहे. दुसरी मूलभूत गोष्ट म्हणजे त्याचा बॅकग्राऊंड म्हणजे त्याच्या परिवाराची स्थिती उदा. भविष्यात त्याच्यावर घराची जबाबदारी किती काळात येऊ शकते. तिसरी आणि सगळयात मूलभूत गोष्ट म्हणजे त्या मुलाच्या घरची आर्थिक परिस्थिती.
या तीन मुलभूत गोष्टी अत्यंत महत्वाच्या आहेत. याचा सारासार विचार करून आपण कोणत्याही क्षेत्रातील करिअरसाठी जोखीम उचलू शकतो. शेवटी आपण कितीही विचार केला तरी काही चमत्कार काळाच्या पटलावर कोणत्याही परिस्थितीत घडत असतातच. समोर कोणताच पर्याय नसताना प्रवाहासोबत जाऊन पुढे आपली वेगळी वाट तयार करून ध्रुवताऱ्यासारखे आपले स्थान निश्चित करतात हे मात्र तितकेच शाश्वत सत्य आहे.
12वी झाली आता पुढे काय करू हा सगळ्या विद्यार्थ्यांचा ठरलेला प्रश्न. पण तुम्हाला जर विज्ञानात रस असेल, तर आजच्या लेखातून तुम्हाला तुमच्या प्रश्नाचे उत्तर नक्की मिळेल.
आजच्या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे माणूस भूगर्भापासून ते अंतराळातील कृष्ण-विवरांपर्यंत प्रत्येक गोष्टीत नावीन्य आणि नवीन काहीतरी शोध लावण्यात, संशोधन करण्यात तरबेज झाला आहे. या तंत्रज्ञानामुळेच करिअरचे नव-नवे पर्याय निर्माण झाले आहेत. त्यातीलच एक पर्याय म्हणजे Career In Space Science. तुम्हाला जर अंतराळ विश्वात रमायला आवडत असेल, तर तुम्ही स्पेस सायन्समध्ये उत्तम करिअर करू शकता.
पूर्वीसारख्या अंतराळ विज्ञानात आता केवळ खगोलशास्त्रज्ञ आणि अंतराळवीर बनणं फक्त एवढ्याच संधी उपलब्ध नाहीत, तर स्पेस इंजिनीअरिंग, स्पेस रिसर्च, स्पेस लॉ, स्पेस टुरिझम, स्पेस टेक्नोलॉजी असे अनेक पर्याय आहेत.
Astronomers
खगोलशास्त्रज्ञ: विज्ञानाच्या दृष्टीने अवकाश अजूनही कधीही न सुटणारे कोडे आहे. अनेक देशांचे शास्त्रज्ञ अवकाशाचा शोध घेण्यासाठी अहोरात्र झटत आहेत. त्यामुळे या क्षेत्रात नोकरीच्या मोठ्या संधी उपलब्ध आहेत. खगोलशास्त्रामध्ये सूर्यमाला, तारे, आकाशगंगा, ग्रह इत्यादींचा समावेश होतो. हे शास्त्रज्ञ जमिनीवरून संशोधन करून तिथे घडणाऱ्या विविध घटना जाणून घेत असतात, त्यावर अभ्यास करत असतात.
Astronauts
अंतराळवीर : अंतराळवीरांबद्दल जवळपास सर्वांनाच माहिती असते, हे असे लोक असतात जे अंतराळात फिरून आपली स्वप्ने पूर्ण करतात. स्पेस स्टेशनवर राहून संशोधन करणे हे त्यांचे काम असते. कल्पना चावला, सुनीता विल्यम असे अंतराळवीर आणि त्याची अभिमानास्पद कार्य आपल्याला माहितीच आहेत. तुम्ही देखील स्पेस सायन्समध्ये करिअर करून अंतराळवीर बनू शकता.
Space Engineer
स्पेस इंजिनीअरिंग : आता इंजिनीअर म्हणून तुम्ही केवळ आयटी कंपन्यांमध्येच काम करू शकता असे नाही, तर तुम्ही अंतराळाचा देखील वेध घेऊ शकता. अंतराळ मोहिमेशी संबंधित सर्व उपकरणं डिझाइन करणे हे स्पेस इंजिनिअरचे मुख्य काम असते. एरोस्पेस, रोबोटिक्स, मटेरियल सायन्स, कॉम्प्युटर इंजिनीअरिंग तसेच मेकॅनिकल आणि टेलिकॉम इंजिनीअरिंग अशा अनेक क्षेत्रातील इंजिनीअर्स स्पेसमध्ये काम करु शकतात.
Space Technology
स्पेस टेक्नॉलॉजी: यामध्ये मुख्यतः सॅटेलाइट, स्पेस स्टेशन, स्पेसक्राफ्ट, स्पोर्ट्स इन्फ्रास्ट्रक्चर, अंतराळ युद्धात गुंतलेली विविध उपकरणे, इक्विपमेंट डिझाईन करण्याचे काम केले जाते.
Space Research
स्पेस रिसर्च: विज्ञान म्हटलं की शोध, संशोधन हे आलेच आणि अंतराळ हे असे क्षेत्र आहे, ज्यामध्ये संशोधकाला वेगवेगळ्या गोष्टी अभ्यासता येतात. अवकाश संशोधनात विविध क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा सहभाग असतो. जसे – खगोलभौतिकशास्त्रज्ञ, खगोलजीवशास्त्रज्ञ, जीवशास्त्रज्ञ, जैवरसायनशास्त्रज्ञ, जैवभौतिकशास्त्रज्ञ. आणि हे सर्वजण आपापल्या पद्धतीनुसार अंतराळातील गोष्टींवर काम करत असतात.
Space Law
स्पेस लॉ: स्पेस लॉ हा अंतराळ अंतर्गत क्षेत्राशी संबंधित कायदा आहे. यामध्ये देश आणि कंपन्यांमधील करार, संधी, अधिवेशनं आणि संघटना यांच्या नियमांची माहिती मिळते. आजच्या काळात अवकाशात माणसाने ज्याप्रकारे विस्तार केला आहे, ते पाहता स्पेस लॉ करिअरचा चांगला पर्याय ठरू शकतो.
Space Tourism
स्पेस टुरिझम: कोणाला अवकाशात फिरायला आवडणार नाही. 2030 पर्यंत अंतराळवीरच नाही, तर तुम्ही आम्ही देखील अंतराळ सफर करू शकतो अशी घोषणा ईस्त्रोने केली आहे. त्यामुळे भारत स्पेस टुरिझम मॉडेलवर जोरदार काम करत आहे. यामध्ये व्हर्जिन गॅलेक्टिक, ब्लू ओरिजिन, ओरियन, स्पेसएक्स, ओरियन स्पॅन आणि बोईंग यांसारख्या खासगी विदेशी कंपन्या या क्षेत्रात खूप पुढे गेल्या आहेत. त्यामुळे स्पेस टुरिझम क्षेत्र तुमच्या करिअरसाठी एक उत्तम पर्याय ठरू शकतं.
मग कशी वाटली आजची माहिती? कमेन्ट बॉक्समध्ये नक्की कळवा…
Sunday Motivation – जर्सी नंबर दहा. योगायोग असेल, पण हा दहा नंबर आपल्याकडे होता क्रिकेटच्या देवाचा. जर्सीवर १० दिसलं की सचिन आठवतो आपल्याला. सचिन तेंडुलकर सारखाच हा दहा नंबर आणखी एकाच्या बाबतीत फेमस आहे. लिओनेल मेस्सी. हा योगायोग असला तरी दोघांच्याही चाहत्यांची संख्या कोट्यावधींच्या घरात. वागणंही सारखंच. मितभाषी. संयत. आणि खेळही तसाच अफलातून!
एक बॅटनं बोलणारा, दुसरा पायांची जादू दाखवणारा. सचिन मैदानात असेपर्यंत टीम इंडियाच्या विजयाची खात्री. तसंच मेस्सीचं.
1. Self Believe
वयाच्या पाचव्या वर्षापासून मेस्सीची फुटबॉलशी नाळ जुळली. त्याला दोन भाऊ अन् एक बहीण. भावांसोबत तो फुटबॉलचा आनंद लुटायचा. आपल्या मोठ्या भावांचे फुटबॉल सामने पाहायला तो जायचा. वडील जॉर्ज मेस्सी आणि आई सेली हे त्याला एकदा त्याच्या भावाच्या क्लबमध्ये सराव दाखवायला घेऊन गेले. तेव्हा मेस्सी होता पाच वर्षांचा. त्याला तिथं ‘लहान बाळ’ म्हणूनच ट्रीट केलं जात होतं. पण त्या वयातही जवळ असलेल्या फुटबॉलशी मोठ्या खुबीनं तो खेळत होता. हीच गोष्ट एका प्रशिक्षकानं पाहिली अन् त्याला मेस्सीतलं अनोखं रूप दिसलं. त्यांनी त्याला मैदानात उतरायला सांगितलं. मेस्सीचा खेळ पाहून प्रशिक्षकही अवाक् व्हायचे. तीन-चार खेळाडूंचे अडथळे तो तेव्हापासूनच सहज पार करायचा. अर्जेंटिनामध्ये असल्यापासून त्याने या खेळात आपली जादू दाखवायला सुरुवात केली होती. एकापाठोपाठ एक स्पर्धा तो आपल्या गोलने गाजवत होता. अशातच १० वर्षाचा असताना त्याला एक आजार झाला. तो होता ‘ग्रोथ हार्मोन’ कमी असण्याचा. या आजारात शरीराची वाढ पूर्णपणे थांबते. डॉक्टरांनी सांगितलं की हा आजार बरा होण्यासाठी त्याला तीन वर्षं एक injection दर महिन्याला घ्यावं लागेल ज्याची किंमत होती 900 dollar म्हणजे आजचे जवळपास ७० ते ७५,०००. मेस्सीचे वडील जॉर्ज हे स्टील फॅक्टरीत कामगार होते, तर आई पार्ट टाईम काम करायची. दर महिन्याला एवढे पैसे खर्च करण्याची त्यांची परिस्थीती नव्हती. वडिलांच्या कंपनीकडून विमाखर्च मिळायचा, पण तो केवळ दोन वर्ष पुरेल एवढाच होता़ मेस्सी त्या काळात ‘नेवेल्स ओल्ड बॉईज’ नावाच्या क्लबकडून खेळायचा. वडिलांनी आर्थिक मदतीसाठी नेवेल्स क्लबकडे विनंती करून पाहिली, पण प्रतिसाद मिळाला नाही. एका क्लबच्या मालकानं आधार देण्याचा प्रयत्न केला, पण त्या काळात देशात मंदी आली. त्या क्लब मालकाचा धंदा डबघाईस आला अन् त्यानंही मदत बंद केली. मेस्सीचे उपचार बंद झाले. पण त्याच्या घरच्यांनी प्रयत्न थांबवले नाही. बार्सिलोनाच्या कॅटालोनिया भागात त्यांचे नातेवाईक होते. त्यांनी तिथे प्रयत्न केले.
अखेर स्पेनमध्ये बार्सिलोना क्लबचा आधार मिळाला, पण अडथळ्यांशी स्पर्धा नसेल तर तो मेस्सीचा प्रवास कसला. बार्सिलोना क्लबच्या संचालक मंडळाने एवढ्या लहान खेळाडूशी करार करण्यास नकार दिला, पण चार्ली रेक्सश नावाचे संचालक मेस्सीसाठी अडून बसले. त्यांना मेस्सी हवाच होता. त्यांना मेस्सीवर उपचार होणं गरजेचं वाटत होतं. शेवटी पेपर नॅपकिनवर करार करून १३ वर्षांच्या लिओनेल मेस्सीचा La masia मध्ये प्रवेश झाला. सुरुवातीला या बाहेरून आलेल्या मुलाचा छळ team manager पासून ते त्याच्यासोबत असलेल्या इतर प्रत्येक मुलाने केला. ही मुलं मेस्सीला खेळता खेळता मुद्दामहून लाथा मारायचे, त्याच्याकडे ball pass करायचे नाहीत, तर कधी कधी छोट्या चुकांमुळे खूप ओरडायचे. Messi खूप शांत राहिला लागला अनेकांना सुरुवातीला वाटलं की हा मुलगा बहुतेक मूक असावा म्हणजे याला बोलता येत नसावं. हा काळ Messi साठी खूप कठीण होता. त्याचं कुटुंब हे Argentina मध्ये होतं, तर तो त्याच्या वडिलांसोबत स्पेन मध्ये रहायचा.
दोन वर्षांपूर्वी मेस्सीला जेव्हा हा आजार झाल्याचं समजलं तेव्हा जागतिक स्तरावर football खेळण्याचं त्याचं स्वप्न अधुरंच राहील असं प्रत्येकाला वाटायला लागलं होतं, पण फक्त एका व्यक्तीला सोडून आणि ती म्हणजे त्याची आज्जी. Leo ची प्रत्येक match पाहणाऱ्या आज्जीला leo वर खूप भरोसा होता. पण याच काळात आज्जीचं निधन झालं अन leo ला दुसरा झटका बसला. पण जाता जाता आज्जी Leo साठी एक महत्त्वाचं काम करून गेली आणि ते म्हणजे तिने leo च्या आत्मविश्वासाला जागृत केलं. ती सतत Leo ला सांगायची की तू special आहेस एक दिवस खूप मोठा खेळाडू बनशील. ज्या गोष्टींवर आपण विश्वास ठेवतो त्या गोष्टी आपल्या सोबत घडायला लागतात. १३ वर्षाचा मेस्सी जेव्हा Barcelona क्लब मध्ये दाखल झाला तेव्हा तिथे आलेल्या कोणत्याच संकटाला तो घाबरला नाही. कारण त्याचा स्वतःच्या क्षमतेवर, स्वतःच्या स्वप्नांवर विश्वास होता. आज्जीने आपल्यामध्ये जागवलेल्या विश्वासाबद्दल मेस्सी हा तिच्याबद्दल कायम ऋणी राहिला. शतक झळकावल्यानंतर सचिन तेंडुलकर आकाशाकडे बघतो, बॅट आणि हेल्मेट हाती घेऊन वर पाहून वडिलांना अभिवादन करतो. तसंच मेस्सीचंही. गोल मारल्याच्या आनंदानंतर मेस्सीही वर पाहतो. प्रत्येक गोलनंतर त्याला त्याची आजी आठवत असते. प्रत्येक गोल तो तिलाच समर्पित करतो.
2. Desire to Always Get Better
एका interview मध्ये messi ला विचारलं गेलं की, “तुझ्या मध्ये अशी काय गोष्ट आहे की जी तुला जगातील सर्वात महान खेळाडू बनवते?” त्यावर Messi ने शांतपणे उत्तर दिले, “My Desire to Always Get Better.” मला सतत असं वाटतं की मी कालच्यापेक्षा आज जास्त चांगल्या पद्धतीने खेळू शकतो.
3. Give your 100%
जेव्हा Messi ला विचारण्यात आलं की, “तू football खेळणाऱ्या young players ला काय advice देशील?” तर Messi म्हणतो, “जर तुम्हाला काहीतरी अफाट करायचं असेल, तर प्रत्येक क्षणाचा तुम्ही फायदा घेतला पाहिजे कारण की संधी ही एकदाच येते आणि त्यावेळी जर तुम्ही तुमचे 100% दिले नाहीत, तर त्या संधीची माती व्हायला फार वेळ लागत नाही. Messi पुढे म्हणतो. ‘जेव्हा केव्हा मी मैदानावर असतो तेव्हा मला कोणत्याच प्रकारचा doubt नसतो, कारण प्रत्येक वेळेस मी माझे 100% देत असतो.’ कोणतीही अफाट गोष्ट करण्यासाठी commitment गरजेची असते. ही commitment तुम्ही स्वतःला देता की इतरांना देता यावर गोष्टी बदलत नाहीत, तर ही commitment तुम्ही स्वतः कशा पद्धतीने पाळता यावर सगळ्या गोष्टी अवलंबून असतात.
4. Chase the dreams
Messi म्हणतो मी कधीच पैसा मिळवण्यासाठी खेळलो नाही, मी खेळलो ते फक्त माझं स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी. जर मला या खेळातून पैसे मिळाले नसते, तर कदाचित मी आज फुकट खेळलो असतो आणि आनंदात राहिलो असतो. त्यामुळं पैशाचा, प्रसिद्धीचा पाठलाग करू नका, नेहमी तुमच्या स्वप्नांचा पाठलाग करा, बाकी सगळ्या गोष्टी आपोआपच तुमच्यामागे येतील.
मेस्सीने आपल्या कारकिर्दीत football मधले जेवढे शक्य आहे तेवढे सगळे cups, awards जिंकले. फक्त एक cup सोडून आणि तो म्हणजे World Cup. जगातल्या प्रत्येक खेळाडूला हेवा वाटावा अशी बहारदार कारकीर्द घडवणाऱ्या मेस्सीलाही याच गोष्टीचं शल्य होतं. ३५ वर्षाचा मेस्सी यंदा आपला शेवटचा World Cup खेळत होता. तो खेळत असलेल्या Argentina टीमची सुरुवात काहीशी खराब झाली, पण हळूहळू टीमने आपली कामगिरी उंचावली. पुढे सरकणाऱ्या World Cup सोबतच Messi सुद्धा आपल्या स्वप्नाकडे एक एक पाऊल टाकत होता. १८ डिसेंबर २०२२ कतार मध्ये रंगलेल्या या स्पर्धेचा अखेरचा दिवस उजाडला. 120 मिनिटांपेक्षा जास्त चाललेल्या या match मध्ये Argentina चा Goalkeeper असलेल्या Martínez ने penalty shootout मधला goal अडवला आणि जगभरातल्या क्रीडाप्रेमींच्या डोळ्यातले आनंदाश्रू अनावर झाले. Argentina जिंकली. Messi जिंकला. Football जिंकले. आणि स्वप्न सत्यात उतरले.
तुम्हाला आजचा Sunday Motivation चा लेख कसा वाटला हे कंमेंट मध्ये नक्की सांगा आणि हा लेख आवडला असेल तर लाईक करा आणि Sunday Motivation साठी नवी अर्थक्रांतीच्या चॅनेलला आताच subscribe करा.
आपले बऱ्यापैकी लेख हे बिझनेस रिलेटेड किंवा Finance रिलेटेड असतात. पण आजचा विषय थोडा वेगळा आहे. नुकत्याच 10वी, 12वीच्या Exam झाल्या. तेव्हा म्हटलं या 10वी, 12वी च्या मित्रांसाठीच काहीतरी बनवावं. म्हणजे सुट्टी एन्जॉय करता करता पुढे काय करायचं याचं प्लॅनिंग सुद्धा व्हायला पाहिजे ना…!
माझी ताई डॉक्टर आहे, मीही डॉक्टरच बनणार किंवा बाबा म्हणतायेत दादाने engineering केलं तूही engineering च कर, तो शेजारचा राकेश बघ MPSCचा अभ्यास करतोय, तूही सूरू कर. Career Guidance बाबतची ही वाक्यं आजकाल आपल्याला जास्त ऐकायला मिळत नाहीत. पालकांनी आपल्या मुलांना बऱ्यापैकी freedom दिलंय. तुला जे चांगलं वाटतंय, तुला जे आवडतंय ते तू कर, पण त्यात 100 % दे असंच बऱ्यापैकी पालक मुलांना सांगत असतात. अनेकांना science, math’s पेक्षा arts मध्ये जास्त इंटरेस्ट असतो. वर्गात बसून शिक्षकांकडे लक्ष देण्याऐवजी वहीच्या पानावर काही-ना-काही चित्रं रेखाटत बसणाऱ्यांसाठी आजचा लेख आहे
आज आपण चर्चा करणार आहोत Fine arts बद्दल. फाइन आर्ट्स म्हटल्यावर आपल्या डोळ्यासमोर canvas वर चित्र रेखाटणारा चित्रकार उभा राहतो. पण हे क्षेत्र फक्त इथपर्यंतच मर्यादित नाहीये, तर यात खूप वेगवेगळ्या पद्धतीने तुम्ही तुमचं करिअर बिल्ड करू शकता. BFA अर्थात Bachelor of Fine Arts हा कोर्स करून तुम्ही painter, sculptors, craft artist, illustrators, cartoonist, sketch artist, Curator, printmaker, art teacher बनू शकता. म्हणजे या एका course मध्ये तुम्हाला इतके सारे option मिळून जातील.
तर पहिल्यांदा पाहूया painters बद्दल.
तुम्हाला माहितीच आहे की painters हे Brush, Fingertips, Razors, oil colour, ink चा वापर करून पेपर, cardboard, canvas, walls किंवा अगदी tissue paper वर चित्रं काढतात. एक professional painter स्वतःचे मोठे exhibition भरवू शकतो. हौशी लोक पैशाकडे न बघता तुमचे चित्र चांगल्या किमतीत खरेदी करू शकतात. या painter चीच एक दुसरी बाजू म्हणजे sketch artist. Sketch artist हे फक्त पेन्सिलच्या आधाराने चित्र काढतात. तुम्ही अनेक चित्रपटांत पोलिस स्टेशनमध्ये स्केच आर्टिस्ट witness ने सांगितलेल्या वर्णनानुसार गुन्हेगाराचे sketch रेखाटताना बऱ्याचदा पाहिलं असेल. तुमचा चित्रकलेत चांगला जम बसला तर तुम्ही नक्कीच लाखो रुपये कमवू शकता. आपल्या देशात Raja Ravi Varma, M. F. Hussain, वासुदेव गायतोंडे, Amrita sher-gil असे अनेक महान चित्रकार होऊन गेले, ज्यांच्या चित्रांनी एक अढळ स्थान निर्माण केले. त्यांचं एक-एक चित्र आज करोडोंना विकलं जातं.
दुसरा option आहे sculptors:
Sculptors म्हणजेच शिल्पकार. हल्ली सगळीकडेच शिल्पकारांची डिमांड खूप वाढलीये. एखाद्या हॉटेलपासून ते मोठमोठ्या heritage house मध्येसुद्धा आपल्याला अतिशय सुबक अशी शिल्पं दिसतात. एवढंच कशाला सर्वसामान्य माणसाच्या घरात देखील लहान मोठ्या देखण्या शोभेच्या मूर्ती आपल्याला पाहायला मिळतात. आणि हे सगळं शिल्पकारच बनवत असतो. तुम्हाला colour, brush सोडून clay, stone, wood, mud सोबत काम करायला आवडत असेल, तर नक्कीच BFA कोर्स करून तुम्ही नामांकित शिल्पकार बनू शकता.
craft artist: चित्रकार आणि शिल्पकार मिळून craft artist बनतो असं म्हटलं तरी काही चुकीचं ठरणार नाही. craft artist हे जनरली Pots, Glassware, Jewelry, wall craft बनवतात. Craft बनवताना आर्टिस्टला वेगवेगळ्या raw material चा वापर करावा लागतो. जसे की, Clay, Paper, leather, mud, glass इत्यादी. तुम्ही बनवलेल्या क्राफ्टची विक्री local market मध्ये किंवा export market मध्ये देखील करू शकता.
Print Maker म्हणजेच blog printing. एखाद्या पेपरवरची किंवा cloth वरची printing. अत्यंत महागड्या handmade साड्यांवर हे printmaker छान कलाकुसर करतात. हे काम खूप नाजुक असते, त्यामुळे printmaker ला नेहमी सतर्क असावे लागते. या बारीक आणि रेखीव कोरीव कामामुळे आपल्या कामानुसार जास्त दर आकारता येतो.
art teacher : Art school किंवा BFA सारख्या course साठी मुलं अगदी मोठ्या संख्येने admission घेतात. यासाठी तुम्ही art teacher म्हणून काम करू शकता. Art teacher ला महिन्याला साधारणतः 60 ते 70 हजार पगार मिळू शकतो.
Next ऑप्शन आहे Illustrators :
यात तुम्ही Book, Magazine आणि इतर काही Publicationच्या commercial product साठी काम करू शकता म्हणजे Textiles, Wrapping Paper, Stationery, Greeting Card, Calendar साठी picture design चं काम यात करावं लागतं. illustrators हे काम हाताने नाही, तर software वर करतात हे करत असताना मात्र तुमची Imagination Power high असावी लागते.
यानंतरचा जो पॉइंट आहे, तो म्हणजे cartoonist
असा कोणीच नाही ज्याला कार्टून माहीत नाही. अगदी doremon पासून ते tom and jerry पर्यंत प्रत्येक कार्टून आपल्याला माहीत असतं. बच्चेकंपनीला तर त्यातलं प्रत्येक character पाठ असतं. पण ते character बनवणारा आपल्याला माहित नसतो. तर जो कोणी हे characters तयार करतो त्यालाच cartoonist म्हणतात. साध्या शब्दात सांगायचं झालं तर व्यंगचित्रकार. आपण पेपरमध्ये, magazine मध्ये अशी अनेक व्यंगचित्रं पाहतो. जर तुम्हाला कार्टूनिस्ट म्हणून नाव कमवायचं असेल, तर तुम्ही BFA करून एक चांगले Cartoonist बनू शकता. जर तुमच्याकडे चांगले स्किल असेल आणि चांगल्या प्रॉडक्शन हाऊसमध्ये तुम्हाला संधी मिळाली तर लाखोंनी पैसे कमवू शकता.
Curator :
curtor म्हणजे काय असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल तर साध्या शब्दात सांगायचं झालं, तर curtor म्हणजे परीक्षक. आता तुम्ही म्हणाल यात कुठून मध्येच परीक्षक आला. तर मोठमोठ्या आर्ट गॅलरीमध्ये जेव्हा तुम्ही तुमची painting, sketch देता तेव्हा पहिल्यांदा curtor तुमचे painting, sketch चेक करतो आणि त्यानंतर तुम्ही गॅलरीमध्ये ते पेंटिंग ऍड करू शकता. मोठ्या आर्ट गॅलरी मध्ये curtor हा असतोच. त्यामुळे तुम्हाला पेंटिंगचे इत्यंभूत ज्ञान असेल, तर तुम्ही या art galleries मध्ये curtor म्हणून सुद्धा काम करू शकता.
काय मग आवडली का आजची माहिती…
मित्रांनो कोणतेच क्षेत्र हे लहान-मोठे नसते. एखादी गोष्ट तुम्हाला आवडत असेल आणि ते करण्याची तुमची मनापासून ईच्छा असेल, तर मार्ग मिळतच जातात. फक्त गरज आहे ती त्या विषयात खोलवर जाऊन अभ्यास करण्याची. आणि ही वाट दाखवण्यासाठी नवी अर्थक्रांती नेहमी तुमच्या सोबत आहे.
तुम्हाला आजचा हा लेख कसा वाटला हे कमेंटबॉक्समध्ये नक्की सांगा. लेख आवडला असेल तर लाइक आणि subscribe जरूर करा आणि हो अजून कोणत्या विषयाची माहिती ऐकायला तुम्हाला आवडेल कॉमेंट बॉक्समध्ये सांगा.
नमस्कार, आजच्या या भागात आपण बोलणार आहोत एका डॉन विषयी. नाही नाही हा कोणी गँगस्टर नाही… तर क्रिकेट जगतातील अनभिषिक्त सम्राट, ज्याच्या खेळण्याच्या शैलीमुळे त्याला डॉन म्हटलं जातं, ते सर डॉन ब्रॅडमन.
या ऑस्ट्रेलियन खेळाडूचा जन्म 27 ऑगस्ट 1908 रोजी कूटामंड्रा, न्यू साऊथ वेल्स येथे झाला. डोनाल्ड जॉन ब्रॅडमन त्यांच्या भावंडांत सर्वात लहान होते. लहानपणापासूनच त्यांना क्रिकेटचे आणि गणिताचे प्रचंड वेड. त्यांनी गणितातच आपले करियर करायचे होते मात्र क्रिकेटविश्वात ऑस्ट्रेलियाकडून खेळताना ब्रॅडमन यांनी विजयाची गणितं अगदी सहज सोडवली आणि क्रिकेट जगतातील सर्वोच्च विक्रमांच्या नोंदी आपल्या नावे केल्या.
लहान असताना ते स्वतः घरातल्या पाण्याच्या टाकीचा भिंतीसारखा वापर करून त्यावर बॉल फेकून एकटेच खेळायचे. त्याचा फायदा म्हणजे विवध ऍंगलचे बॉल कसे खेळायचे याचा त्यांना लहानपणीच सराव झाला होता.
वयाच्या बाराव्या वर्षीच फॉर्मल क्रिकेट खेळताना त्यांनी शतक पूर्ण केले. 1927-28 च्या हंगामापासून ते राष्ट्रीय स्पर्धेत न्यू साऊथ वेल्थ संघाकडून खेळू लागले. पहिल्याच सामन्यात वयाच्या 19 व्या वर्षी त्यांनी तब्बल 188 धावा काढल्या. दुसऱ्या वर्षी व्हिक्टोरिया विरुद्ध त्याने नाबाद ३४० आणि तिसऱ्या हंगामात क्वीन्सलँडविरुद्ध नाबाद ४५२ धावा कडून क्रिकेटप्रेमींना अचंबित करून टाकले. ऑस्ट्रेलियातर्फे इंग्लंडविरुद्ध खेळताना स्वतःच्या दुसऱ्याच कसोटी सामन्यात त्यांनी 112 धावा काढून शतक झळकवले होते. २४ सामन्यांत त्यांनी ऑस्ट्रेलियन संघाचे नेतृत्व केले होते. त्यांत त्यांनी १५ विजय मिळविले व फक्त ३ वेळा त्यांना पराभव पत्करावा लागला. उर्वरित सहा सामने अनिर्णित राहिले. त्यांच्या नेतृत्वाचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे कप्तान म्हणून त्याने एकदाही मालिका गमावली नाही. १९४८ सालच्या इंग्लंड दौऱ्यात तर त्याचा संघ एकही सामना न हरता, विजयाधिक्य मिळवून परत आला.
त्यांच्या धडाकेबाज, वेगवान आणि सातत्यपूर्ण खेळामुळे ब्रॅडमन म्हणजे धावा जमविणारे यंत्र असे समीकरण तयार झाले. २९ शतकं, १३ अर्थशतकं, दोन त्रिशतकं अशी अवर्णनीय कामगिरी करणारे ते जगातील पहिले क्रिकेटपटू ठरले. या शिवाय ब्रॅडमन यांनी तब्बल १२ वेळा द्विशतकं केली.
इतकंच नाही तर ऑस्ट्रेलियाच्या या दिग्गज फलंदाजाने १९३१ साली एक स्फोटक खेळी केली होती. त्यात त्यांनी फक्त ३ षओव्हरमध्ये शतक पूर्ण केले. आता हे ऐकून तुम्ही विचारात पडला असाल. पण हे खरोखरच घडले होते. १९३१ साली ब्लॅकहीथ इलेव्हनकडून खेळताना त्यांनी लिथगो संघाविरुद्ध हा पराक्रम केला होता.
ब्रॅडमन यांनी त्या डावात १४ षटकार तर २९ चौकारांचा पाऊस पाडला. या सामन्यात त्यांनी २५६ धावा केल्या. आता तुम्हाला प्रश्न पडेल की ३ षटकात फक्त १८ चेंडू असतात आणि त्यात शतक कसे काय होईल. सध्या आयसीसीच्या नियमानुसार एक षटकात ६ चेंडू टाकले जातात पण एकेकाळी क्रिकेटमध्ये एका षटकात ८ चेंडू टाकले जात असत.
धावा जमविण्याची दुर्दम्य आकांक्षा त्यांच्याकडे होती. म्हणूनच की, की शतक पूर्ण झाल्यावरही ते पुढची धाव काढत असत. आणि तीही जणू काय आपण पहिलीच धाव घेतो आहोत इतक्या दक्षतपूर्वक आणि जबाबदारीने. कारण कदाचित त्यांचे पुढचे लक्ष दोनशे धावांचे असे.
त्यांना ऑस्ट्रेलियन बोर्डाच्या निवड समितीवर अनेक वर्षे काम करण्याची संधी मिळाली. एम्. सी. सी. अर्थात मेलबर्न क्रिकेट क्लबने त्यांना आजीव सभासदत्व दिले. तसेच ब्रॅडमन यांना ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचा अध्यक्ष होण्याचा मान लाभला. याशिवाय पत्रकार व नभोवाणीवरील क्रिकेट तज्ञ म्हणूनही क्रिकेटची सेवा करण्याची संधी मिळाली.
क्रिकेट विश्वातील असामान्य अनुभवातून त्यांनी काही पुस्तके देखील लिहिली. फेअरवेल टू क्रिकेट हे आत्मचरित्र त्यांनी लिहिले. माय क्रिकेटिंग लाइफ, हाऊ टू प्ले क्रिकेट, द आर्ट ऑफ क्रिकेट अशी क्रीडाविश्वात भर घालणारी पुस्तके लिहून क्रिकेटविश्वात आपले भविष्य घडवू पाहणाऱ्या अनेक खेळाडूंना प्रेरणा दिली.
त्यांच्या क्रिकेट विश्वातील या अनोख्या कामगिरीमुळे त्यांना 1949 साली ब्रिटिश शासनाच्या ‘’सर’’ हा किताबाने सन्मानित करण्यात आले.
हे झाले क्रिकेट विश्वाबद्दलचे
99.94 सरासरीने फलंदाजी करणाऱ्या ब्रॅडमन यांना संगीताचा व्यासंग प्रचंड होता. त्यांनी काही गाण्यांना संगीतही देखील दिले. ‘एव्हरी डे इज अ रेन्बो डे फॉर मी’ हे गाणं ब्रॅडमन यांनी 1930 साली संगीतबद्ध केले. शिवाय, पियानिस्ट म्हणूनही त्यांनी दोन गाणी केली.
अश्या या दिग्गज अवलियाची प्राणज्योत 25 फेब्रुवारी 2001 रोजी मावळली.
Career counselling – दहावी – बारावीची परीक्षा झाली. निकाल सुद्धा जाहीर झाले. आता विद्यार्थी पुढील वर्गात प्रवेश घेण्यास रिकामे झाले, पण या वयातला सगळ्यात महत्त्वाचा निर्णय म्हणजे पुढे करायचं काय? कोणत्या क्षेत्रात करिअर घडवायचं? अनेकांचे सल्ले घेऊन आपण त्यांच्या सांगण्याप्रमाणे एखाद्या कोर्ससाठी अॅडमिशन घेतो, पण 3- 4 वर्ष त्या फील्डमध्ये काम केल्यानंतर मग लक्षात येतं की अरे आपण चुकीच्या क्षेत्रात काम करतोय. मग पुन्हा काही जण फील्ड चेंज करण्याचा विचार करतात, पण तोपर्यंत वेळ निघून गेलेली असते. भविष्यात अशी वेळ तुमच्यावर येऊ नये असे जर तुम्हाला वाटत असेल तर करिअर निवडताना सुरुवातीलाच प्रत्येक छोट्यातील छोट्या गोष्टींचा विचार करणे गरजेचे आहे.
करिअरचा निर्णय घेताना सामान्यत: दहावी-बारावीचे गुण, आवड, करिअरमधील वाढीच्या संधी, व्यक्तिमत्त्व, वेळ आणि शिक्षणासाठीचा खर्च या सर्व गोष्टींचा विचार केला पाहिजे. बऱ्याचदा आपण यशस्वी लोकांकडून प्रेरणा घेऊन त्यांच्याप्रमाणे ते ज्या क्षेत्रात काम करतायेत त्याच क्षेत्रात स्वतः देखील काम करण्याचा निर्णय घेतो, पण असा निर्णय तुम्हाला पुढील आयुष्यात महागात पडू शकतो. कोणीतरी यशस्वी झालं म्हणून तुम्ही देखील त्या क्षेत्रात व्हाल हा विचार डोक्यातून बाहेर काढा आणि तुम्हाला कोणते काम करण्यात आनंद मिळतो, त्यातच करिअर घडवा.
क्षमता ओळखा: एखाद्या क्षेत्रात चांगली कामगिरी करण्यासाठी तुमच्याकडे वेगवेगळे स्किल्स असणे गरजेचे आहे. बऱ्याचदा असं होतं की तुम्हाला एखादे क्षेत्र आवडते, पण त्यामध्ये करिअर करण्यासाठी लागणारे स्किल्स तुमच्याकडे नसतात. जसे की काही क्षेत्रात तुम्हाला सतत प्रवास करावा लागत असेल. तर काही क्षेत्रात नऊ ते पाच जॉब असेल. तुम्हाला आधीच तुम्ही काय करु शकता याचा अंदाज असणे गरजेचे आहे. तुम्हाला आवडणाऱ्या जॉबसाठी लागणाऱ्या सर्व आवश्यक गोष्टी तुमच्याकडे आहेत का? याचा विचार करुन मगच योग्य निर्णय घ्या.
Career counselling ची मदत: सध्याच्या काळात दररोज नव्या करिअरच्या संधी उपलब्ध होत आहेत. त्यामुळे बऱ्याचदा हे करू की ते करू असा गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. तुम्ही तुमच्या मतावर ठाम नसता अशा वेळी प्रोफेशनल मदत घेणे योग्य राहते. एक चांगला करिअर काऊन्सिलर तुमच्या आवडी-निवडी, गरजा आणि तुमचे मार्क्स या सगळ्या गोष्टींचा सारासार विचार करून तुमच्यासाठी बेस्ट काय असेल याबद्दल सल्ला देतो.
स्वतःला कामात चॅलेंज करत राहा: जर तुम्हाला तुमचे काम कायमस्वरुपी आवडत राहावे असे वाटत असेल, तर तुम्ही सतत स्वतःला चॅलेंज करत राहणे गरजेचे आहे, तुम्ही दररोज एकसारखेच काम करत राहाल, तर नक्कीच एक दिवस तुम्हाला कंटाळा येईल आणि ते काम तुम्हाला नकोसे वाटेल. म्हणून तुम्ही प्रत्येक दिवशी काहीतरी नवीन करण्याचा प्रयत्न करत राहणे आवश्यक आहे. जर दररोज काही नवे करणे शक्य नसेल, तर स्वतःसाठी काही गोल्स सेट करा, ज्यामुळे कामात तुमचा उत्साह टिकून राहील आणि तुम्ही यशस्वी होण्याकरिता अतिरिक्त मेहनत करत राहाल.
मित्रांनो दहावी, बारावी आपल्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा असतो. यानंतर निवडलेली वाटच पुढे आपलं करिअर घडवण्यात मोलाची ठरते. बऱ्याचदा आपण ऐकीव माहितीवरून फील्ड निवडतो. हा निर्णय कधी योग्य ठरतो, तर कधी अयोग्य. त्यामुळे केवळ ऐकीव माहितीवरुन फील्ड निवडण्याऐवजी वरील मुद्यांचा विचार करून योग्य पद्धतीने निर्णय घेणं जास्त महत्त्वाचे ठरते.
