बॅचलर ऑफ परफॉर्मिंग आर्ट्स हा तीन ते चार वर्षांचा पदवीपूर्व पदवी कार्यक्रम आहे, जो परफॉर्मिंग आर्ट्स आणि मनोरंजन उद्योगांच्या तीन प्राथमिक घटकांवर लक्ष केंद्रित करतो म्हणजेच संगीत, नृत्य आणि थिएटर. हा कोर्स विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कौशल्यांचा सन्मान करण्यात आणि परफॉर्मिंग आर्ट्सच्या कोणत्याही तीन भिन्न शैलींमध्ये यशस्वी कलाकार बनण्यास मदत करतो.
बीपीए कोणी शिकावे?
ज्या उमेदवारांना संगीत, नृत्य किंवा थिएटरची आवड आहे त्यांनी हा कोर्स करणे आवश्यक आहे. जे त्यांना परफॉर्मिंग आर्ट्सच्या क्षेत्रात त्यांचे कौशल्य आणि ज्ञान वाढवण्यास मदत करेल. हा कोर्स संगीत किंवा नृत्य क्षेत्रात प्रवेश करण्यासाठी आणि शिक्षक, सेट प्रशासक, परफॉर्मर, नृत्यदिग्दर्शक किंवा दिग्दर्शक म्हणून काम करण्यासाठी उत्कृष्ट संधी प्रदान करतो. म्हणूनच, हा कोर्स अशा उमेदवारांसाठी तयार केलेला आहे जे सर्जनशील आहेत.
बीपीए साठी पात्रता निकष
परफॉर्मिंग आर्ट्समध्ये स्वारस्य असलेल्या प्रत्येकासाठी बीपीए पदवी खुली आहे. यासाठी कोणतेही विशिष्ट वय, पदवी किंवा अनुभव असण्याची आवश्यकता नाही. दुसरीकडे, बहुतेक शाळा आणि संस्था विद्यार्थ्यांना १२वी किंवा समतुल्य पात्रता मिळविण्याची मागणी करतात. बी.पी.ए ला प्रवेश घेण्यासाठी इच्छुक उमेदवाराने मान्यताप्राप्त बोर्डातून बारावीची परीक्षा पास होणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांना काही महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश परीक्षा द्यावी लागू शकते. यापैकी काही प्रवेश परीक्षा म्हणजे SMEAT, PUBDET, CUET, NSD, Calcutta University Entrance Exam, Urat PG अशा आहेत.
बीपीए साठीची नामांकित कॉलेजेस –
Allahabad University, Banaras Hindu University, Bangalore University, Gujarat University, Mumbai University बी.पी.ए कोर्स साठी उत्तम आहेत.
बीपीए केल्यानंतर कुठे मिळू शकतात नोकऱ्या
सारेगामा इंडिया, बालाजी टेलिफिल्म्स, युनिवर्सल आर्ट्स, एच. टी. मिडीया, आयरिस मिडीया नेटवर्क्स यासारख्या प्रतिष्ठित कंपन्यांमध्ये नोकरी मिळू शकते, कारण या कंपन्यांना ही पदवी घेतलेल्या उमेदवारांची गरज असते.
तुम्हाला आजचा हा लेख कसा वाटला हे कमेंटबॉक्समध्ये नक्की सांगा. लेख आवडला असेल तर लाइक आणि subscribe जरूर करा आणि हो अजून कोणत्या विषयाची माहिती ऐकायला तुम्हाला आवडेल कॉमेंट बॉक्समध्ये सांगा.
आर्ट्स क्षेत्रातून करियर करणाऱ्या मुलांना नेहमी हाच प्रश्न विचारला जातो की पुढे काय? बऱ्याच जणांना प्रश्न पडतो की आर्ट्स घेतलं खरं, पण आता पुढे काय करायचं. बरेचसे विद्यार्थी बॅचलर ऑफ आर्ट्सचा पर्याय निवडतात. त्याही पेक्षा उत्तम पर्याय म्हणून BFA कडे पाहता येईल. फक्त आर्ट्सच नाही, तर इतर कोणत्याही शाखेतून 12 वी पूर्ण केलेल्या परंतु कलेची आवड असणारे विद्यार्थी हा कोर्स करू शकतात.
बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स हे शब्दाचे पूर्ण रूप आहे. बीएफए प्रोग्राम हा तीन ते चार वर्षांचा पदवीपूर्व कार्यक्रम आहे, यामध्येही विविध कोर्सेस उपलब्ध आहेत. ललित कलांमध्ये बॅचलर ऑफ आर्ट्स, ॲनिमेशन, व्हिज्युअल, परफॉर्मिंग आर्ट्स असे कोर्सेस आहेत. बऱ्याच वेळा BFA ला व्हिज्युअल आर्ट्स असेही संबोधले जाते. बीएफए अभ्यासक्रमाची ऑफर देणाऱ्या महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश हा गुणवत्तेवर तसेच प्रवेश परीक्षांवर आधारित असतो.
BFA कोर्स का निवडावा?
इतर पारंपारिक अभ्यासक्रमांप्रमाणेच, बीएफए अभ्यासक्रम तुम्हाला कला, सौंदर्यशास्त्र, मातीची भांडी आणि मातीची भांडी बनवणे इत्यादी नवीन युगातील विषयांची ओळख करून देतो. बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स पदवीनंतर करिअरच्या वैविध्यपूर्ण शक्यता आहेत आणि विचारात घेण्यासाठी अनेक जॉब प्रोफाइल आहेत. बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स प्रोग्रामचे पदवीधर फ्रीलान्स डिझायनर, लेखक किंवा शिक्षक म्हणून करिअर करू शकतात. स्वातंत्र्य आणि उत्तम कमाईच्या क्षमतेमुळे आजकाल फ्रीलान्स व्यवसाय लोकप्रिय आहे.
BFA कोर्स कोणी करावा?
ज्या उमेदवारांमध्ये एखादा कलाकार लपलेला असतो ते सहसा ललित कला अभ्यासक्रम निवडतात. ललित कला अभ्यासक्रम हा सहसा विद्यार्थी ज्यांच्यात एक कलाकार दडलेला असतो ते घेतात. तथापि, ज्या उमेदवारांची सर्जनशीलता उत्तम आहे आणि व्हिज्युअल किंवा परफॉर्मिंग आर्ट्सची प्रवृत्ती आहे ते बीएफए कोर्ससाठी योग्य आहेत. विद्यार्थ्यांना मनोरंजन क्षेत्र, वृत्तसंस्था, विपणन कंपन्या, प्रकाशने, कला संग्रहालये, शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये नोकऱ्या मिळू शकतात.
BFA चे फायदे
या अभ्यासक्रमाचे पदवीधर त्यांचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर स्वत:साठी नवीन मार्ग उघडतात. ललित कलांची पदवी त्यांना परफॉर्मिंग, ललित किंवा व्हिज्युअल आर्ट्समधील व्यावसायिक करिअरसाठी तयार करू शकते. सर्जनशील आणि कलात्मक असलेले विद्यार्थी हा अभ्यासक्रम शिकू शकतात. ते त्यांच्या बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स पदवीचा भाग म्हणून फोटोग्राफी, व्हिज्युअल आर्ट, पेंटिंग, मिश्र माध्यम, सिनेमॅटोग्राफी आणि डिजिटल चित्रण यांचा अभ्यास करू शकतात. ते अनेक क्षेत्रात रोजगार शोधू शकतात आणि त्यांच्या करिअरची व्याप्ती वाढवू शकतात. तसेच, BFA त्यांना अनुभवाच्या शिडीवर चढत असताना त्यांची वेतनश्रेणी वाढवण्यास मदत करते. BFA पदवीधर INR 5 लाख ते सरासरी INR 25 लाखांपर्यंत पगार मिळवू शकतात.
BFA साठी पात्रता निकष
सर्व उमेदवार, ज्यांनी मान्यताप्राप्त मंडळातून कोणत्याही स्ट्रीममधून बारावी उत्तीर्ण केली आहे, ते बॅचलर ऑफ फाइन आर्ट्स हा कोर्स निवडू शकतात. यासाठी सामान्यतः इतर कोणतेही निश्चित निकष नसतात, परंतु काही विद्यापीठे/महाविद्यालये किमान टक्केवारीची अट ठेऊ शकतात जी सामान्यत: 50 – 60% असते. ज्या उमेदवारांना बीएफए अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी 12 वी मध्ये आवश्यक मार्क्स मिळणे गरजेचे आहे. या व्यतिरिक्त, प्रवेशाच्या वेळी काहीवेळा अशा उमेदवारांना प्राधान्य दिले जाते, ज्यांनी इयत्ता 12 मध्ये कला/ ह्यूमॅनिटीजचा अभ्यास केला आहे आणि ज्यांना ललित कला विषयाचे काही मूलभूत ज्ञान आहे ज्याचा ते पाठपुरावा करू इच्छित आहेत.
या कोर्सचा कालावधी तीन वर्षे असतो. LPU Punjab, Vishwa Bharti University, Ravindra Bharti University अशी काही नामांकित विद्यापीठे आहेत.
12 वी सायन्स मधून झाली असेल, तर बऱ्याच मुलांच्या डोळ्यांसमोर करिअरचे सहसा दोनच पर्याय उभे राहतात आणि ते म्हणजे मेडिकल आणि इंजिनिअरिंग. यापलीकडे सुद्धा बरेच करिअर ऑप्शन उपलब्ध आहेत, पण बऱ्याच वेळा त्यांच्याकडे दुर्लक्ष होतं. अनेकदा असेही होते की, आपल्या आसपास कोणाला या विषयी माहिती नसते आणि कोणी त्या क्षेत्रात करिअर सुद्धा केलेले नसते. त्यामुळे मार्गदर्शनाअभावी आपण त्याकडे वळत नाही आणि नव्या संधी आपल्यासाठी दार उघडत नाहीत. मरीन इंजिनिअरिंग सुद्धा अशा सहसा न विचार केल्या जाणाऱ्या पर्यायांपैकी एक आहे. आज आपण जाणून घेऊयात की या क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी काय करावे लागेल.
ही अभियांत्रिकीची एक शाखा आहे, जी बांधकाम तसेच सागरी क्राफ्ट, डॉक्स आणि हार्बर इंस्टॉलेशन्सच्या यांत्रिक उपकरणांच्या ऑपरेशन्सशी संबंधित आहे. सागरी अभियंत्याचे मूलभूत काम म्हणजे पाण्यावर किंवा आसपास वापरल्या जाणार्या वाहनांची रचना करणे, बांधणे आणि त्यांची देखभाल करणे. यात जहाजे, विमानवाहू जहाजे, पाणबुड्या, सेलबोट, टँकर इत्यादींचा समावेश आहे. जहाजाच्या अंतर्गत प्रणालीसाठी मरीन इंजिनीअर्स जबाबदार असतात ज्यात इलेक्ट्रिकल, रेफ्रिजरेशन आणि स्टीयरिंग सिस्टम असतात. जहाजे, नौका, इलेक्ट्रिकल, मेकॅनिकल आणि पाइपिंग सिस्टीम तसेच जहाजाच्या प्रोपल्शन सिस्टीमचे डिझाईन, इन्स्टॉलेशन, ऑपरेशन आणि देखभाल यांसंबंधीत कामे मरीन इंजिनीअर्स करतात तसेच ते या प्रणालींच्या देखभाल आणि दुरुस्तीवर देखील काम करतात. सागरी जहाजांची रचना, बांधणी, वापर आणि देखभाल हे सागरी अभियांत्रिकीच्या विस्तृत श्रेणीत येतात. हे एक बहुविद्याशाखीय क्षेत्र आहे, ज्यामध्ये यांत्रिक अभियांत्रिकी, इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी, आणि स्थापत्य अभियांत्रिकी इतर तांत्रिक वैशिष्ट्यांसह माहिती समाविष्ट केली जाते.
मरीन इंजिनिअरिंग शिकण्यासाठी काय करावे?
या क्षेत्रात शिक्षण घ्यायचे असेल तर ते डिप्लोमा पासून पी.एच.डी पर्यंत घेता येते. डिप्लोमा करायचा असेल तर तो दहावी नंतर करता येतो आणि याचा कालावधी 3 वर्ष असतो.
पदवी अभ्यासक्रमाचा कालावधी 4 वर्ष असतो. पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश घ्यायचा असेल, तर 12 वी ला PCM ग्रुपसोबत किमान 60% गुण मिळवून उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे. काही इन्स्टिट्यूटसाठी वयोमर्यादा ही अट असू शकत नाही. पदव्युत्तर शिक्षण घ्यायचे असेल तर उमेदवाराला पदवी मरीन किंवा मॅकॅनिकल या शाखेतून किमान 60% मार्क मिळवून पूर्ण करावी लागते आणि पी. एच. डी करायची असल्यास पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात किमान 55% गुण मिळवून प्रवेश परीक्षा देणे आवश्यक आहे. यासाठी JEE Mains, JEE Advance, MHT-CET, CUET, TS EAM-CET यापैकी परीक्षा द्याव्या लागतात.
मरीन इंजिनिअरिंगसाठी टॉप कॉलेजेस
आंध्रा युनिव्हर्सिटी, CUSAT Kochi, Indian Maritime University Kolkata, Indian Maritime Academy, Indian Maritime University Chennai, Dr. Babasaheb Ambedkar Institute Of Technology ही काही नावाजलेली विद्यापीठे आहेत जिथून शिकणे जास्त फायदेशीर ठरू शकते.
का करावे मरीन इंजिनिअरिंग?
ही पदवी असलेल्या लोकांसाठी रोजगाराच्या संधी आज मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहेत, कारण ते सागरी परिसंस्थेचे शाश्वत संतुलन, जहाजे आणि सीक्राफ्टच्या निर्मितीमध्ये सहाय्य करतात. सागरी जीवनाचे रक्षण करण्याचे वाढते महत्त्व आणि सागरी प्रदूषण कमी करण्याच्या दृष्टीने हे महत्त्वाचे आहे. संशोधनानुसार या क्षेत्रातील रोजगाराच्या संधी 2026 पर्यंत इतरांशी तुलना करता वाढण्याची शक्यता आहे. भारतीय नौदल, शिपयार्ड्स, इंजिन निर्मिती कंपन्या, जहाज बांधणी कंपन्या, जहाज डिझाइन कंपन्या यामध्ये नोकरीच्या संधी मिळू शकतात.
तुम्हाला आजचा हा लेख कसा वाटला हे कमेंटबॉक्समध्ये नक्की सांगा. लेख आवडला असेल तर लाइक आणि subscribe जरूर करा आणि हो अजून कोणत्या विषयाची माहिती ऐकायला तुम्हाला आवडेल कॉमेंट बॉक्समध्ये सांगा.
बाळ मोठं झाल्यानंतर तू काय होणार? हा अगदीच गोड आणि महाभयंकर प्रश्न आपल्याला लहानपणी कितीतरी वेळा आपल्या अनेक नातेवाईकांनी विचारला असेल ना? जणू काही आपल्याला दिलेल्या खाऊच्या बदल्यात त्यांना याचं उत्तर हवंच असायचं. ध्येयासक्ती म्हणजे नक्की काय? हा साधा शब्दसुद्धा न ऐकलेल्या आपल्या कोवळ्या मनातून उत्तराचे किंबहुना भविष्यासाठीचे अनेक हुंकार बाहेर पडतात. पटकन म्हणतो आपण, ‘अहो, मी पोलीस होणार किंवा मी कलेक्टर होणार.’
करिअर म्हणजे नेमकं काय याच्याशी त्या वयात आपल्यला तसे देणेघेणे नसतेच, पण देणेघेणे असते ते आपल्या पालकांना. हो आपण तर मातीचा गोळा असतो, वाढत्या वयानुसार हा मातीचा गोळा घडत असतो, आपला इंटरेस्ट ठरवत असतो आणि या गोळ्याचे म्हणजेच आपले बारकाईने निरीक्षण करण्याची जबाबदारी आपल्या पालकांची असते, जेणेकरून ते आपल्या इंटरेस्टनुसार आपल्याला आकार द्यायला किंवा करिअरसाठी जास्त उपयोगी ठरेल. आयुष्याच्या एका टप्प्यावर करिअर निवडीची वेळ येते, पूर्णवेळ कोणत्या क्षेत्रात राहायचं हे समजण्यासाठी याची खूप मदत होते. याचे आणखी कारण असे आहे की, लहान वयात ग्रास्पिंग क्षमता उत्तम असते. अशा वेळी जे बिंबवले जातं, मुलं त्यानुसार घडत असतात.
अनेकवेळा अनेक कारणांनी अशा पद्धतीची जडघडण करणं प्रत्येक पालकांना शक्य होत नाही. प्रसंग आणि परिस्थिती वेगवेगळी असते, त्यामुळे सगळं जुळून येईलच असे नाही, पण अशात हे काम आपल्या शाळेतील आपले शिक्षक नक्की करू शकतात. किंबहुना त्यांना कोणत्या मुलामध्ये काय क्षमता आहे याबद्दल खूप चांगल्या पद्धतीने माहित असते. पालकांना शाळेनंतर करिअरच्या दृष्टीने त्यांची खूप मदत होऊ शकते.
पालक आणि शिक्षक यांची मते काही असली तरी मुलं ठामपणे त्यानुसार योग्य करिअर निवड करू शकत नाहीत. १०वी आणि १२वी नंतर नेमका भेडसावणारा प्रश्न म्हणजे करिअरचं पुढे काय? अशावेळी पहिल्या टप्प्यातील पालकांचा कलचाचणी म्हणजे IQ Test घेण्याकडे कल जास्त असतो. ज्यातून आपल्या पाल्याचा कल नेमका कुठे आहे? त्याची रुची कशात आहे? हे ठरवले जाते. दुसऱ्या टप्प्यातील पालकांनी आधीच आपल्या परंपरागत वर्षानुवर्षे चालत आलेल्या खानदानी व्यवसायासाठी आपल्या मुलाची तयारी करून घ्यायला सुरु केलेले असते. तिसऱ्या टप्प्यातील म्हणजे जास्तीत जास्त पालक तर लाटेवर स्वार होत असतात, म्हणजेच सध्या ट्रेंडिंग करिअर पर्याय काय आहेत, त्यातील एक आपल्या मुलाच्या गळ्यात घालतात आणि आपली जबाबदारी पूर्ण करतात.
पहिल्या टप्प्यातील पालक ठीक आहेत, दुसऱ्या टप्प्यातील पालक तरी बरे म्हणता येतील, पण तिसऱ्या टप्पातील पालकांचा निर्णय म्हणजे सगळ्यात मोठी रिस्क किंबहुना आयुष्याची जोखीम असू शकते. मुलांचं भविष्य एकतर उज्ज्वल होऊ शकतं, नाहीतर आयुष्यभर त्यांचा कोंडमारा होऊ शकतो. म्हणून करिअरची निवड करताना १०वी आणि १२वी च्या टप्प्यावर फार विचार करून निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
मग निर्णय घ्यावा कसा? २१ व्या शतकात संपूर्ण जग एका क्लिकवर तुमच्या हातात आलेले असताना करिअरची अनेक दालनं तुमच्यासमोर आज खुली आहेत. काही वर्षांपूर्वी यासाठी खूप मर्यादा होत्या, पण तो काळ आता नाही राहिला. १०वी आणि १२वी नंतर आपल्या देशातील अलिखित नियमानुसार सर्वजण एकतर पदवीसाठी म्हणजे ग्रॅज्युएशनसाठी प्रवेश घेतात किंवा डिप्लोमा, सर्टिफिकेट कोर्ससाठी ॲडमिशन घेतात, पण ही मळलेली वाट सोडून काही वेगळं करू पाहणाऱ्यांची संख्या खूप आहे. फक्त गरज आहे त्यांना विश्वासात घेण्याची आणि बळ देण्याची.
आधीच सांगितल्याप्रमाणे कलचाचणी हा एक करिअर निवडीसाठी मदत करणारा पर्याय आहे. मग तुम्ही म्हणाल अहो सगळं समजलं, पण ही रिस्क घेण्याआधी कोणत्या गोष्टी लक्षात घ्यायला हव्या? तर त्यासाठी काही मूलभूत गोष्टी आपण विचार घेतल्या पाहिजेत नक्कीच. त्या गोष्टीमध्ये सगळ्यात पहिल्यांदा येते, ती त्या मुलाची मानसिक आणि शारीरिक क्षमता आणि इंटरेस्ट काय आहे. दुसरी मूलभूत गोष्ट म्हणजे त्याचा बॅकग्राऊंड म्हणजे त्याच्या परिवाराची स्थिती उदा. भविष्यात त्याच्यावर घराची जबाबदारी किती काळात येऊ शकते. तिसरी आणि सगळयात मूलभूत गोष्ट म्हणजे त्या मुलाच्या घरची आर्थिक परिस्थिती.
या तीन मुलभूत गोष्टी अत्यंत महत्वाच्या आहेत. याचा सारासार विचार करून आपण कोणत्याही क्षेत्रातील करिअरसाठी जोखीम उचलू शकतो. शेवटी आपण कितीही विचार केला तरी काही चमत्कार काळाच्या पटलावर कोणत्याही परिस्थितीत घडत असतातच. समोर कोणताच पर्याय नसताना प्रवाहासोबत जाऊन पुढे आपली वेगळी वाट तयार करून ध्रुवताऱ्यासारखे आपले स्थान निश्चित करतात हे मात्र तितकेच शाश्वत सत्य आहे.
आपले बऱ्यापैकी लेख हे बिझनेस रिलेटेड किंवा Finance रिलेटेड असतात. पण आजचा विषय थोडा वेगळा आहे. नुकत्याच 10वी, 12वीच्या Exam झाल्या. तेव्हा म्हटलं या 10वी, 12वी च्या मित्रांसाठीच काहीतरी बनवावं. म्हणजे सुट्टी एन्जॉय करता करता पुढे काय करायचं याचं प्लॅनिंग सुद्धा व्हायला पाहिजे ना…!
माझी ताई डॉक्टर आहे, मीही डॉक्टरच बनणार किंवा बाबा म्हणतायेत दादाने engineering केलं तूही engineering च कर, तो शेजारचा राकेश बघ MPSCचा अभ्यास करतोय, तूही सूरू कर. Career Guidance बाबतची ही वाक्यं आजकाल आपल्याला जास्त ऐकायला मिळत नाहीत. पालकांनी आपल्या मुलांना बऱ्यापैकी freedom दिलंय. तुला जे चांगलं वाटतंय, तुला जे आवडतंय ते तू कर, पण त्यात 100 % दे असंच बऱ्यापैकी पालक मुलांना सांगत असतात. अनेकांना science, math’s पेक्षा arts मध्ये जास्त इंटरेस्ट असतो. वर्गात बसून शिक्षकांकडे लक्ष देण्याऐवजी वहीच्या पानावर काही-ना-काही चित्रं रेखाटत बसणाऱ्यांसाठी आजचा लेख आहे
आज आपण चर्चा करणार आहोत Fine arts बद्दल. फाइन आर्ट्स म्हटल्यावर आपल्या डोळ्यासमोर canvas वर चित्र रेखाटणारा चित्रकार उभा राहतो. पण हे क्षेत्र फक्त इथपर्यंतच मर्यादित नाहीये, तर यात खूप वेगवेगळ्या पद्धतीने तुम्ही तुमचं करिअर बिल्ड करू शकता. BFA अर्थात Bachelor of Fine Arts हा कोर्स करून तुम्ही painter, sculptors, craft artist, illustrators, cartoonist, sketch artist, Curator, printmaker, art teacher बनू शकता. म्हणजे या एका course मध्ये तुम्हाला इतके सारे option मिळून जातील.
तर पहिल्यांदा पाहूया painters बद्दल.
तुम्हाला माहितीच आहे की painters हे Brush, Fingertips, Razors, oil colour, ink चा वापर करून पेपर, cardboard, canvas, walls किंवा अगदी tissue paper वर चित्रं काढतात. एक professional painter स्वतःचे मोठे exhibition भरवू शकतो. हौशी लोक पैशाकडे न बघता तुमचे चित्र चांगल्या किमतीत खरेदी करू शकतात. या painter चीच एक दुसरी बाजू म्हणजे sketch artist. Sketch artist हे फक्त पेन्सिलच्या आधाराने चित्र काढतात. तुम्ही अनेक चित्रपटांत पोलिस स्टेशनमध्ये स्केच आर्टिस्ट witness ने सांगितलेल्या वर्णनानुसार गुन्हेगाराचे sketch रेखाटताना बऱ्याचदा पाहिलं असेल. तुमचा चित्रकलेत चांगला जम बसला तर तुम्ही नक्कीच लाखो रुपये कमवू शकता. आपल्या देशात Raja Ravi Varma, M. F. Hussain, वासुदेव गायतोंडे, Amrita sher-gil असे अनेक महान चित्रकार होऊन गेले, ज्यांच्या चित्रांनी एक अढळ स्थान निर्माण केले. त्यांचं एक-एक चित्र आज करोडोंना विकलं जातं.
दुसरा option आहे sculptors:
Sculptors म्हणजेच शिल्पकार. हल्ली सगळीकडेच शिल्पकारांची डिमांड खूप वाढलीये. एखाद्या हॉटेलपासून ते मोठमोठ्या heritage house मध्येसुद्धा आपल्याला अतिशय सुबक अशी शिल्पं दिसतात. एवढंच कशाला सर्वसामान्य माणसाच्या घरात देखील लहान मोठ्या देखण्या शोभेच्या मूर्ती आपल्याला पाहायला मिळतात. आणि हे सगळं शिल्पकारच बनवत असतो. तुम्हाला colour, brush सोडून clay, stone, wood, mud सोबत काम करायला आवडत असेल, तर नक्कीच BFA कोर्स करून तुम्ही नामांकित शिल्पकार बनू शकता.
craft artist: चित्रकार आणि शिल्पकार मिळून craft artist बनतो असं म्हटलं तरी काही चुकीचं ठरणार नाही. craft artist हे जनरली Pots, Glassware, Jewelry, wall craft बनवतात. Craft बनवताना आर्टिस्टला वेगवेगळ्या raw material चा वापर करावा लागतो. जसे की, Clay, Paper, leather, mud, glass इत्यादी. तुम्ही बनवलेल्या क्राफ्टची विक्री local market मध्ये किंवा export market मध्ये देखील करू शकता.
Print Maker म्हणजेच blog printing. एखाद्या पेपरवरची किंवा cloth वरची printing. अत्यंत महागड्या handmade साड्यांवर हे printmaker छान कलाकुसर करतात. हे काम खूप नाजुक असते, त्यामुळे printmaker ला नेहमी सतर्क असावे लागते. या बारीक आणि रेखीव कोरीव कामामुळे आपल्या कामानुसार जास्त दर आकारता येतो.
art teacher : Art school किंवा BFA सारख्या course साठी मुलं अगदी मोठ्या संख्येने admission घेतात. यासाठी तुम्ही art teacher म्हणून काम करू शकता. Art teacher ला महिन्याला साधारणतः 60 ते 70 हजार पगार मिळू शकतो.
Next ऑप्शन आहे Illustrators :
यात तुम्ही Book, Magazine आणि इतर काही Publicationच्या commercial product साठी काम करू शकता म्हणजे Textiles, Wrapping Paper, Stationery, Greeting Card, Calendar साठी picture design चं काम यात करावं लागतं. illustrators हे काम हाताने नाही, तर software वर करतात हे करत असताना मात्र तुमची Imagination Power high असावी लागते.
यानंतरचा जो पॉइंट आहे, तो म्हणजे cartoonist
असा कोणीच नाही ज्याला कार्टून माहीत नाही. अगदी doremon पासून ते tom and jerry पर्यंत प्रत्येक कार्टून आपल्याला माहीत असतं. बच्चेकंपनीला तर त्यातलं प्रत्येक character पाठ असतं. पण ते character बनवणारा आपल्याला माहित नसतो. तर जो कोणी हे characters तयार करतो त्यालाच cartoonist म्हणतात. साध्या शब्दात सांगायचं झालं तर व्यंगचित्रकार. आपण पेपरमध्ये, magazine मध्ये अशी अनेक व्यंगचित्रं पाहतो. जर तुम्हाला कार्टूनिस्ट म्हणून नाव कमवायचं असेल, तर तुम्ही BFA करून एक चांगले Cartoonist बनू शकता. जर तुमच्याकडे चांगले स्किल असेल आणि चांगल्या प्रॉडक्शन हाऊसमध्ये तुम्हाला संधी मिळाली तर लाखोंनी पैसे कमवू शकता.
Curator :
curtor म्हणजे काय असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल तर साध्या शब्दात सांगायचं झालं, तर curtor म्हणजे परीक्षक. आता तुम्ही म्हणाल यात कुठून मध्येच परीक्षक आला. तर मोठमोठ्या आर्ट गॅलरीमध्ये जेव्हा तुम्ही तुमची painting, sketch देता तेव्हा पहिल्यांदा curtor तुमचे painting, sketch चेक करतो आणि त्यानंतर तुम्ही गॅलरीमध्ये ते पेंटिंग ऍड करू शकता. मोठ्या आर्ट गॅलरी मध्ये curtor हा असतोच. त्यामुळे तुम्हाला पेंटिंगचे इत्यंभूत ज्ञान असेल, तर तुम्ही या art galleries मध्ये curtor म्हणून सुद्धा काम करू शकता.
काय मग आवडली का आजची माहिती…
मित्रांनो कोणतेच क्षेत्र हे लहान-मोठे नसते. एखादी गोष्ट तुम्हाला आवडत असेल आणि ते करण्याची तुमची मनापासून ईच्छा असेल, तर मार्ग मिळतच जातात. फक्त गरज आहे ती त्या विषयात खोलवर जाऊन अभ्यास करण्याची. आणि ही वाट दाखवण्यासाठी नवी अर्थक्रांती नेहमी तुमच्या सोबत आहे.
तुम्हाला आजचा हा लेख कसा वाटला हे कमेंटबॉक्समध्ये नक्की सांगा. लेख आवडला असेल तर लाइक आणि subscribe जरूर करा आणि हो अजून कोणत्या विषयाची माहिती ऐकायला तुम्हाला आवडेल कॉमेंट बॉक्समध्ये सांगा.
Career counselling – दहावी – बारावीची परीक्षा झाली. निकाल सुद्धा जाहीर झाले. आता विद्यार्थी पुढील वर्गात प्रवेश घेण्यास रिकामे झाले, पण या वयातला सगळ्यात महत्त्वाचा निर्णय म्हणजे पुढे करायचं काय? कोणत्या क्षेत्रात करिअर घडवायचं? अनेकांचे सल्ले घेऊन आपण त्यांच्या सांगण्याप्रमाणे एखाद्या कोर्ससाठी अॅडमिशन घेतो, पण 3- 4 वर्ष त्या फील्डमध्ये काम केल्यानंतर मग लक्षात येतं की अरे आपण चुकीच्या क्षेत्रात काम करतोय. मग पुन्हा काही जण फील्ड चेंज करण्याचा विचार करतात, पण तोपर्यंत वेळ निघून गेलेली असते. भविष्यात अशी वेळ तुमच्यावर येऊ नये असे जर तुम्हाला वाटत असेल तर करिअर निवडताना सुरुवातीलाच प्रत्येक छोट्यातील छोट्या गोष्टींचा विचार करणे गरजेचे आहे.
करिअरचा निर्णय घेताना सामान्यत: दहावी-बारावीचे गुण, आवड, करिअरमधील वाढीच्या संधी, व्यक्तिमत्त्व, वेळ आणि शिक्षणासाठीचा खर्च या सर्व गोष्टींचा विचार केला पाहिजे. बऱ्याचदा आपण यशस्वी लोकांकडून प्रेरणा घेऊन त्यांच्याप्रमाणे ते ज्या क्षेत्रात काम करतायेत त्याच क्षेत्रात स्वतः देखील काम करण्याचा निर्णय घेतो, पण असा निर्णय तुम्हाला पुढील आयुष्यात महागात पडू शकतो. कोणीतरी यशस्वी झालं म्हणून तुम्ही देखील त्या क्षेत्रात व्हाल हा विचार डोक्यातून बाहेर काढा आणि तुम्हाला कोणते काम करण्यात आनंद मिळतो, त्यातच करिअर घडवा.
क्षमता ओळखा: एखाद्या क्षेत्रात चांगली कामगिरी करण्यासाठी तुमच्याकडे वेगवेगळे स्किल्स असणे गरजेचे आहे. बऱ्याचदा असं होतं की तुम्हाला एखादे क्षेत्र आवडते, पण त्यामध्ये करिअर करण्यासाठी लागणारे स्किल्स तुमच्याकडे नसतात. जसे की काही क्षेत्रात तुम्हाला सतत प्रवास करावा लागत असेल. तर काही क्षेत्रात नऊ ते पाच जॉब असेल. तुम्हाला आधीच तुम्ही काय करु शकता याचा अंदाज असणे गरजेचे आहे. तुम्हाला आवडणाऱ्या जॉबसाठी लागणाऱ्या सर्व आवश्यक गोष्टी तुमच्याकडे आहेत का? याचा विचार करुन मगच योग्य निर्णय घ्या.
Career counselling ची मदत: सध्याच्या काळात दररोज नव्या करिअरच्या संधी उपलब्ध होत आहेत. त्यामुळे बऱ्याचदा हे करू की ते करू असा गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. तुम्ही तुमच्या मतावर ठाम नसता अशा वेळी प्रोफेशनल मदत घेणे योग्य राहते. एक चांगला करिअर काऊन्सिलर तुमच्या आवडी-निवडी, गरजा आणि तुमचे मार्क्स या सगळ्या गोष्टींचा सारासार विचार करून तुमच्यासाठी बेस्ट काय असेल याबद्दल सल्ला देतो.
स्वतःला कामात चॅलेंज करत राहा: जर तुम्हाला तुमचे काम कायमस्वरुपी आवडत राहावे असे वाटत असेल, तर तुम्ही सतत स्वतःला चॅलेंज करत राहणे गरजेचे आहे, तुम्ही दररोज एकसारखेच काम करत राहाल, तर नक्कीच एक दिवस तुम्हाला कंटाळा येईल आणि ते काम तुम्हाला नकोसे वाटेल. म्हणून तुम्ही प्रत्येक दिवशी काहीतरी नवीन करण्याचा प्रयत्न करत राहणे आवश्यक आहे. जर दररोज काही नवे करणे शक्य नसेल, तर स्वतःसाठी काही गोल्स सेट करा, ज्यामुळे कामात तुमचा उत्साह टिकून राहील आणि तुम्ही यशस्वी होण्याकरिता अतिरिक्त मेहनत करत राहाल.
मित्रांनो दहावी, बारावी आपल्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा असतो. यानंतर निवडलेली वाटच पुढे आपलं करिअर घडवण्यात मोलाची ठरते. बऱ्याचदा आपण ऐकीव माहितीवरून फील्ड निवडतो. हा निर्णय कधी योग्य ठरतो, तर कधी अयोग्य. त्यामुळे केवळ ऐकीव माहितीवरुन फील्ड निवडण्याऐवजी वरील मुद्यांचा विचार करून योग्य पद्धतीने निर्णय घेणं जास्त महत्त्वाचे ठरते.
